Hastalık etkeni nedir?

Hastalık etkeni clostridium tetani bacterisidir. Hastalık sıcakkanlı canlılarda local veya genel kas spazmlarına ve bunların sonucunda da ölümlere yol açar.
Hastalık nasıl bulaşır?

Enfeksiyon deriyi delen hemen hemen her tür yaralanmalarda, bazende steril ortamlarda yapılmayan cerrahi yaralarda aneorebik şartlarda yaraya yerleşir.
Hastalık nasıl gelişir?

Tetanoz , bakteri exotoksininin kedinin merkezi sinir sistemine yapmış olduğu etkinin sonucudur.
C.tetani 3 toksin üretir.
Tetanospasmin, tetanoz hastalığının klinik semptomlarını yaratır.
Hemolysin, lokal dokuda nekroza ve c.tetaninin yayılmasına uygun ortam hazırlar.
Spazmatik olmayan toksin, bu toksin hakkında tam bir bilgi olmamakla birlikte periferal felç oluşmasında katkısı olduğu düşünülmektedir.
Kedide tetanoz oluşması riski insan ve atlara göre daha azdır.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

İlk semptomlar organizma vücuda girdikten 5-21 gün sonra görülür.
Kas spazmları genellikle temporal kaslarda başlar ve kedi tetanoz kasılmasına girene kadar devam eder.
Temporal kaslardaki kasılmalar üçüncü göz kapağının düşmesine, üst göz kapaklarının yükselmesine, dudakların gerilmesine ve kulakların büzülmesine neden olur.
Spazmlar ilerleyerek nefes alma, yutkunma zorluğu ve ağız açma zorluklarına neden olur.
Yutma güçlüğü, kas felci ve uzun süre haraketsizlik sonucu beslenme yetersizliği, su ve elektrolit dengesinde bozulma ve pneumoni gibi ikincil hastalıklar ortaya çıkabilir.
Nasıl önlem alabiliriz?

Oluşan derin yaralanma ve berelenmeler hemen temizlenmeli ve yaranın üzeri mümkünse kapatılmadan hemen doktorla irtibata geçilmelidir.
Sonuç;

Hastalık genelde 4 hafta içinde iyileşir. Ancak kaslardaki sertlik bir süre daha kalıcıdır.
Hasta bir kere iyileştikten sonra kalıcı hiç bir nörolojik semptom kalmaz.
Eğer semptomlar genelleşmişse hastanın yaşama şansı lokal semptom gösteren hastanın yaşama şansından daha düşüktür.

Köpekler enerji dolu hayvanlardır. Ama, onların da halsiz olması, yemek saatlerinde bile uyuklaması mümkündür. Veterinere götürdüğünüzde, köpeğinizde kansızlık olduğu söylenecektir. Kansızlık hayvanın karnında ki alyuvarların yeterince oksijen taşımayıp enerjisiz bırakmasıdır. Hayvanda kan kaybı, ülser, pire, parazit gibi sebepler ile ortaya çıkar.

 Köpeğinizin kansızlık çektiğinde şüphelenirseniz, ağzına bakın koyu pembe ise böyle bir sorunu yok demektir. Ama eğer solgun bir renk ise gerekli önlemleri alın. Kansızlık gözlerinden de anlaşılır. Göz kapaklarını aşağı çekin ve gözünün içinin rengine bakın. Koyu pembe değil ise ve açık renk ise kansızlık vardır. 

Yapılması Gerekenler : 

Yavru köpeklerde pire ve parazit görülebilir bunlar kansızlık yapan baş nedenlerdendir. Kurtulmak için veterinerin verdiği ilaçları kullanmak ve hayvanı temiz tutmak yeterli olacaktır.

 Veterinerin başka bir hastalık için vermiş olduğu ilaçlar kansızlığa sebep olabilir. Köpeğinizde ilacı kullanmaya başladığınızdan beri bir farklılık sezdi iseniz veterinerinize danışın.

 Köpeğinizin demir ve B vitamini yönünden kuvvetli besinlere ihtiyacı vardır. Pişmiş ciğer kan yapan besinlerin başında gelir.

 Fiziksel hareketlilik vücudun oksijen isteğini artırır. Kansızlıkta köpeğin sorunu oksijen eksikliği olduğu için hareket ettikçe halsizliği artar. Mümkün olduğunca dinlenmesini sağlayın.

 Bazı mamalar suni oldukları için sindirimi güçtür. Hayvanı iyice halsiz kılacağından doğal besin tercih etmek uygun olacaktır.

KASTRASYON (ERKEK HAYVANLARDA KISIRLAŞTIRMA) SONRASI ORTAYA ÇIKAN BOZUKLUKLAR

KANAMA : Operasyon sırasında, uygun ve yeterli materyal kullanılmaması veya gevşek uygulanması sonucu, kanama oluşabilir. Kanama spermatik korda ligatür konulmasıyla kontrol edilir, bu uygun değilse steril gazlı bez kanala basınçlı bir şekilde yerleştirilir, tampon 24 saat sonra çıkarılmalıdır.

EVİSERASYON : Bağırsakların dışarı çıkması, operasyondan hemen sonra veya geç dönemde oluşabilmekte, çoğunlukla operasyonu izleyen ilk saatler içinde gerçekleşmektedir. Acil müdahale gerektirir. Operasyon sonrası hayvanın, hekim kontrolünde yeterli süre kalması gerekmektedir.

ÖDEM : Daha çok operasyon sonrası hayvanın yeterince hareket ettirilmemesi, operasyon bölgesinde biriken sıvıların yetersiz drenajı ve yara enfeksiyonlarından kaynaklanır. Uygun egzersiz, antiseptik kompresler, drenaj, antibiyotik ve diüretik (işeticiler) uygulanmasıyla giderilebilir.

TETANOZ : Kastrasyonun önemli bir komplikasyonudur. Operasyonun steril şartlarda yapılmaması sonucu oluşabilir. Antitoksin uygulanması gerekir.

OVARİO-HYSTERECTOMİE (DİŞİ HAYVANLARDA KISIRLAŞTIRMA) SONRASI ORTAYA ÇIKAN BOZUKLUKLAR

KANAMA : Operasyon sırasında ve sonraki kanamalar, ilgili organların (ovarium, uterus, mezoovarium) damarlarındaki ligatürlerin gevşek atılması veya gevşemesi sonucu oluşabileceği gibi, kanın pıhtılaşma sürecindeki bozukluğa bağlı olarak da ortaya çıkabilir.

EVİSERASYON : Yaranın açılması, dikiş materyalinin yetersizliği veya dikiş tekniğinin hatalı olması yanında, hayvanın dikişlerini ağzıyla açması sonucunda da şekillenebilir. Acil müdahale gerektirir. Keza, yaranın enfeksiyonu nedeniyle apse veya fistüller şekillenebilir.

OBESİTE : Karnivorlarda kısırlaştırma operasyonundan sonra hormonal dengesizlik nedeniyle obesite, az oranda da olsa kardiyak stres, idrar tutamama, tüy dökülmesi görülebilir. Hayvanlara düzenli olarak egzersiz yaptırılması ve hayvanların diet mamalarla beslenmesi obesite riskini engeller.

Operasyondan sonra tekrar kızgınlık gösteren hayvanlarda durumun, karın boşluğunda ovariumlardan bir parçanın kalma olasılığı ya da ovarium dışından kaynaklanan östrogen üretimine bağlı olabileceği düşünülmelidir.

Kısırlaştırma için en ideal zaman yavru altı aylığı geçtikten hemen sonradır. Bu yaşın seçilmesinin nedenleri aşağıda verilmiştir :

 Dişi için: Faydaları

 Regl dönemlerinde kanlı lekelere son

 Çiftleşme ve istenmeyen yavruların doğma ihtimali ortadan kalkar

 Çiftleşme dönemlerindeki davranış değişiklikleri (huzursuzluk, saldırganlık, gezinme istekleri ve sızlanma) önlenmiş olur.

 Öströjen hormonunun yokluğu meme kanseri oluşumunu engeller. İkinci regl döneminden önce kısırlaştırılan köpeklerin ileriki yaşlarda meme kanseri olma olasılığı % 95 azalmaktadır.

 İdrar yolu ya da rahim kanseri riskinden kurtulma

 İstenmeyen yavruların doğumunun engellenmesinde önemli bir faydanız dokunacaktır. Her yıl binlerce köpek bakacak kimseleri olmadığından uyutulmaktadır.

 Dezavantajları :

 Mama tüketimine dikkat edilmediğinde kilo alımı söz konusu olabilir.

 Kısırlaştırılmış bir dişiyi üretemez ya da show’lara çıkaramazsınız.

 Bazı köpeklerde aktivite azalması olabilir.

 Bazı ırklar anesteziye duyarlı olduğundan köpeğinizin kulübüne ve veteriner hekiminize bu konuda danışmayı unutmayın.

 Erkekler için:

 Bir yaşına geldiklerinde erkeklerin kısırlaştırılma kararı verilebilir. Altıncı ayında çoğu erkeğin fiziksel özellikleri gelişmiş olduğundan kısırlaştırma büyümelerini engellemeyecektir.

 Faydaları :

 Testisler alındığından testesteron hormonu üretilmez olur ve erkek köpeğin davranışları daha kontrol edilebilir bir hal alır. Bölgesini işaretlemez, diğer erkeklere saldırganlığı azalır, dominantlığı azaldığından itaati artar, eş aramak için gezinme gereksinimi duymaz ve insan ve diğer objelerle seksüel hareket içinde bulunmayı keserek kimseyi utandırmaz.

 Testis kanseri engellenir.

 Tüm prostat hastalıkları engellenir.

 Çoğu insan kısırlaştırılmış erkek köpeği daha uygun bir ev köpeği bulur.

 İstenmeyen yavruların doğumuna engel olmada faydalı olursunuz.

 Dezavantajları :

 Mama tüketimine dikkat edilmediğinde kilo alımı söz konusu olabilir.

 Kısırlaştırılmış bir erkeği üretemez ya da show’lara çıkaramazsınız.

 Bazı köpeklerde aktivite azalması olabilir. Bu yavru koruma, iş ya da yarışmalar için eğitilecekse bir problem olabilir.

 Bazı ırklar anesteziye duyarlı olduğundan köpeğinizin kulübüne ve veteriner hekiminize bu konuda danışmayı unutmayın.

KASTRASYON (ERKEK HAYVANLARDA KISIRLAŞTIRMA) SONRASI ORTAYA ÇIKAN BOZUKLUKLAR

KANAMA : Operasyon sırasında, uygun ve yeterli materyal kullanılmaması veya gevşek uygulanması sonucu, kanama oluşabilir. Kanama spermatik korda ligatür konulmasıyla kontrol edilir, bu uygun değilse steril gazlı bez kanala basınçlı bir şekilde yerleştirilir, tampon 24 saat sonra çıkarılmalıdır.

EVİSERASYON : Bağırsakların dışarı çıkması, operasyondan hemen sonra veya geç dönemde oluşabilmekte, çoğunlukla operasyonu izleyen ilk saatler içinde gerçekleşmektedir. Acil müdahale gerektirir. Operasyon sonrası hayvanın, hekim kontrolünde yeterli süre kalması gerekmektedir.

ÖDEM : Daha çok operasyon sonrası hayvanın yeterince hareket ettirilmemesi, operasyon bölgesinde biriken sıvıların yetersiz drenajı ve yara enfeksiyonlarından kaynaklanır. Uygun egzersiz, antiseptik kompresler, drenaj, antibiyotik ve diüretik (işeticiler) uygulanmasıyla giderilebilir.

TETANOZ : Kastrasyonun önemli bir komplikasyonudur. Operasyonun steril şartlarda yapılmaması sonucu oluşabilir. Antitoksin uygulanması gerekir.

 OVARİO-HYSTERECTOMİE (DİŞİ HAYVANLARDA KISIRLAŞTIRMA) SONRASI ORTAYA ÇIKAN BOZUKLUKLAR

KANAMA : Operasyon sırasında ve sonraki kanamalar, ilgili organların (ovarium, uterus, mezoovarium) damarlarındaki ligatürlerin gevşek atılması veya gevşemesi sonucu oluşabileceği gibi, kanın pıhtılaşma sürecindeki bozukluğa bağlı olarak da ortaya çıkabilir.

EVİSERASYON : Yaranın açılması, dikiş materyalinin yetersizliği veya dikiş tekniğinin hatalı olması yanında, hayvanın dikişlerini ağzıyla açması sonucunda da şekillenebilir. Acil müdahale gerektirir. Keza, yaranın enfeksiyonu nedeniyle apse veya fistüller şekillenebilir.

OBESİTE : Karnivorlarda kısırlaştırma operasyonundan sonra hormonal dengesizlik nedeniyle obesite, az oranda da olsa kardiyak stres, idrar tutamama, tüy dökülmesi görülebilir. Hayvanlara düzenli olarak egzersiz yaptırılması ve hayvanların diet mamalarla beslenmesi obesite riskini engeller.

Operasyondan sonra tekrar kızgınlık gösteren hayvanlarda durumun, karın boşluğunda ovariumlardan bir parçanın kalma olasılığı ya da ovarium dışından kaynaklanan östrogen üretimine bağlı olabileceği düşünülmelidir.