Kedilerde Tiamin (B 1 Vitamini) Eksikliği
Hastalığın nedeni nedir ?

B 1 vitamini karbonhidrat metabolizmasında görev yaptığından vücudun bu vitamine ihtiyacı diyetteki karbonhidrat seviyesi ile paralellik gösterir. Eksikliğinin başlıca nedeni diyetle yetersiz alınması, fazla karbonhidrat alımına bağlı olarak açığın artması veya gıdanın hazırlanışı sırasında uygulanan ısı işlemi ile yıkımlanmasıdır.

Ayrıca çiğ balık ve bazı bitkisel gıdalarda bulunan tiaminaz enzimide B 1 vitamininin yıkımlanmasına neden olabileceğinden tiamin eksikliği görülebilir.

Hastalığın gelişimi nasıldır ?

Tiamin eksikliği hızla gelişen ve tedavisinde gecikildiğinde kısa sürede ölümlere neden olabilen bir problemdir. Hastalığın gelişmesi eksikliğin süresine bağlı olarak üç bölümde incelenebilir.

İndüksiyon evresi,
Kritik evre,
Terminal evre,

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Eksikliği halinde bulunduğu evreye göre spesifik belirtiler görülür.

İndüksiyon evresi; eksikliğin oluşumunun ilk haftalarıdır. Belirtilerin görülmesi yaklaşık iki hafta sonra olur ve iştahın azalması ilk görülen klinik bulgudur. Daha sonraki haftalarda bu durum ilerler, kusma ve tam bir iştah kaybı şekillenir. Bu aşamada arka bacaklarda ataksiler ve buna bağlı olarakta yürüme güçlüğü şekillenebilir.

Kritik evre; ani gelişen ve sinirsel bozuklukların görüldüğü evredir. Çoğunlukla duruş bozukluğu, ataksi ve pupillaların genişlemesi en belirgin bulgudur. Ayrıca titremeler ve başın yukarı doğru kıvrık tutulması gibi belirtilerde görülebilir.

Terminal evre; tedaviye cevap vermeyen gecikilmiş evredir. İlerleyen zayıflama ile birlikte güçsüzlük ve halsizlik şekillenir. Çoğunlukla da bir kaç gün içinde ölüm görülebilir.

Sonuç

Hastalığın gelişimi gibi tedaviside hızlı sonuç verir. Ancak kritik evreyi geçirdiğinizde tedaviye olumlu cevap alamayabilirsiniz.

Işıklar Veteriner Polikliniği

Işıklar Veteriner Polikliniği

ÖLDÜRÜCÜ DÖRT-DİŞLİ BALIK (Tetraodon hispidus)

Öldürücü dört-dişli balık, onu yiyeni beş saatin içinde öldürür. Bu balığın etinde, çok büyük bir acı, mide bulantısı, kusma, ishal veren ve çok kere felce ve ihtilâçlara sebep olan Tetrodotoxin adında bir zehir vardır. Bu zehirli madde daha ziyade balığın üreme organlarında toplu ise de, kaslardaki miktarı da onu yiyen insanı öldürmeye yeter. Bu tür, sırtında ve yanlarında sarımsı veya beyazımsı beneklerle, karnında ise sarı veya asık zeytin renginde çizgilerle süslü parlak ve değişik bir balıktır. 50 santim uzunluğunda olur. Akrabaları gibi o da kendini havayla veya suyla şişirebilir.
Öldürücü dört-dişli balık Kızıldeniz ile Hawaii adaları arasında Hint İle   Pasifik   Okyanuslarının   sıcak  kısımlarında yaygındır. Acı ve tatlı sularda yaşayanları da vardır.
Zehirli oldukları için yenemeyen balıklara tropikal denizlerde rastlanır. Yalnız Orta Pasifik’te bu zehirli balıkların üs yüz türü bulunduğu tahmin edilmektedir. Bunların birçoğu öldürücü dört-dişli balık kadar tehlikeli değildir. Aynı bölgenin akraba bazı dört-dişli balıkkları’nın etleri aksi gibi çok makbuldür. Üstelik yılın bazı mevsimlerinde ve bazı bölgelerde zehirli olan, bazı bölgelerde ise zehirli olmayan balık türleri de vardır. Bundan da, balığın zehirini yediği besinlerden aldığı anlaşılmaktadır. Fakat zehirli dört-dişli balık her zaman için ve nerede bulunursa bulunsun daima zehirlidir.

Hayvan Ansiklopedisi

Hastalığın nedeni nedir?

İdrar kesesinde pek çok nedene bağlı olarak yırtık şekillenebilir. Küt bir darbe, aşırı dolu keseye yapılan basınç, tıkanma olgularında sonda uygulaması veya basınç nedeniyle kendiliğinden yırtılma, idrar kesesinde tümör, trafik kazaları vb. nedenlerle idrar kesesinde yırtık şekillenebilir.

Kedilerde bölgedeki kas yapısının daha ince olması, trafik kazalarının sık şekillenmesi ve kesenin elle kolay ulaşılabilir olması nedeniyle köpeklere oranla daha fazla görülür.
Hastalığın hazırlayıcı nedenleri nelerdir?

İdrar kesesinde yırtıkların oluşmasında en büyük hazırlayıcı etken kesenin aşırı dolu ve gergin oluşudur.
Hastalığın gelişimi nasıldır?

İdrar kesesinde büyük bir yıtık veya doku kaybına neden olan bir hasar varsa hastalığın gelişimi kötü yönde olabilir. Üzerinden 24 saat geçmiş veya geç farkedilmiş vakalarda ise çoğu zaman şok ve buna bağlı olarak ölümler görülebilir.

Küçük yırtılmaların söz konusu olduğu durumlarda erken müdahale ile tedavi şansı yüksek olabilir.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Karın bölgesinde hassasiyet ve palpasyonda ağrının varlığı yeni şekillenmiş olaylarda ilk tespit edilen belirtilerdir.

Klinik bulgular yırtığın büyüklüğüne bağlı olarak değişik şiddette olabilir.

Büyük bir yırtığın varlığında veya üzerinden bir kaç gün geçmiş olaylarda idrar karın boşluğunda toplanacağından elle muayene sırasında karın bölgesinde dalgalanma hissedilebilir. İleri dönemlerde depresyon ve kusma gibi belirtileri görmek mümkündür .İdrar yapmak için ıkınma olmasına karşı idrar yapamaz.

Yırtığın küçük olduğu durumlarda az miktarda kanlı idrar görülebilir. Karın bölgesinde hassasiyet ve ilerleyen durumlarda karın boşluğunda idrar toplanması nedeniyle dalgalanma tespit edilebilir.
Sonuç

Nedeni veya yırtığın büyüklüğü ne olursa olsun şok ve peritonitis oluşmasına neden olabileceğinden erken müdahale önemlidir.

Tedavisi sadece operatif olarak yapılabilir. Ancak gelişebilecek enfeksiyon riskine karşı önlem alınmalı ve mutlaka ilaç tedavisi ile desteklenmelidir.

Hastalığın nedeni nedir?

Böbrek yetmezliği basitçe; böbreklerin asli görevi olan kanın filtre edilmesi ve tekrar dolaşıma verilmesi sırasında oluşan aksamalar olarak tanımlanabilir. Bu aksamada temel etken filtrasyon kapasitesinin ve geri emilim kapasitesinin düşmesidir ki buna neden olan pek çok etken söz konusudur.

Doğrudan böbrekleri ilgilendiren bir hastalığa bağlı olarak şekillenebileceği gibi metabolik, toksik veya organik bir hastalığın üriner sisteme olan etkisi ile de şekillenebilir.
Hastalığın hazırlayıcı nedenleri nelerdir?

Böbrek yetmezliğinin oluşumuna neden olan ve kolaylaştıran hastalıkları prerenal hastalıklar, renal hastalıklar ve postrenal hastalıklar olarak sınıflandırabiliriz.

Prerenal hastalıklar; genellikle kalp ve dolaşım sistemine ait hastalıklardır. Kan basıncının düşmesi, şok, kollaps, kusma ve ishal gibi aşırı sıvı kaybına neden olan durumlar, kanama, peritonitis, antihipertansif ilaç kullanımı ve kalp yetersizliği durumları böbrek yetmezliğine neden olabilir. Bu tür durumlarda böbreklerde patolojik bir değişim ve fonksiyonel bir bozukluk olmamasına karşın kanın yeterli basınç ve miktarda böbreğe gelememesi nedeniyle filtrasyonun aksaması söz konusudur.

Renal hastalıklar; böbrek dokusunda hasara neden olan nefritis, pyelonefritis, nefrozis, tümörler, hiperkalsemi, intratubular tıkanmalar, zehirlenmeler ve enfeksiyöz hastalıklardır. Bu durumlardan herhangi birinin varlığında böbrek dokusunda patolojik bir değişim ve buna bağlı olarak böbreğin fonksiyonlarını yapamaması söz konusudur.

Postrenal hastalıklar; idrar yolu tıkanmaları, taşları, yangıları ve idrar kesesi hastalıklarıdır. Bu hastalıklar idrarın dışarı atılımına engel olarak geri böbreğe dönmesine ve basınca neden olurlar. Buna bağlı olarakta böbreklerde hasar ve işlevsel bozukluklar gelişir. Ayrıca üre gibi dışarı atılması gereken maddeler birikerek pek çok sistemik bozukluğa neden olur.
Hastalığın gelişimi nasıldır?

Böbrek yetmezlikleri akut veya kronik orarak gelişebilir. Genellikle prerenal ve postrenal hastalıklar kronik böbrek yetmezliklerine neden olmakla beraber renal hastalıklar akut bir böbrek yetmezliğinin şekillenmesine neden olmaktadır.

Akut yetmezlikler de böbreklerde oluşan hasarın derecesi büyük önem taşımaktadır. İlerlemiş kronik olaylarda oluşan dejenerasyona bağlı olarak da hastalığın gelişimi iyi sonuçlanmayabilir. Özellikle renal hastalıklara bağlı olarak şekillenen böbrek yetmezliklerinde uygulanan tedaviler çok uzun sürebileceği gibi üremi, metabolik asidoz ve hiperkalseminin şekillendiği durumlarda da başarı şansı düşük olabilir.

Erken dönemlerde tespit edilen prerenal ve postrenal hastalık durumlarında asıl hastalığa karşı tedavi uygulanır ve etkenin kaldırılması böbreklerin normal fonksiyonlarını yapmasına olanak verir. Özellikle oligourinin şekillenmediği durumlarda tedavi şansı daha yüksek olabilir.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Akut böbrek yetmezliklerinde anüri (hiç idrar yapmama) ve oligoüri (çok az idrar yapma) gözlenebilen en belirgin klinik bulgulardır. Bölgenin elle muayenesinde ağrı ve hassasiyet tespit edilebilir.

Genellikle görülen belirtiler böbreğin aksayan fonksiyonuna ve bunun sonucuna bağlı olarak gelişen sekunder aksamaya bağlıdır. Örneğin potasyumun idrarla atılamayarak kanda birikmesi kalbin çalışmasını etkileyerek fonksiyonlarında aksamaya ve hatta ölüme sebep olabilir. Bunun gibi pek çok klinik belirtiyi böbrek yetmezliğine bağlı olarak görmek mümkündür.

Genel olarak böbrek yetmezliğine veya üriner sistemi etkileyen bir hastalığa bağlı olarak şekillenen klinik bulgular ;

Proteinüri; idrada protein veya albumin bulunmasıdır. Normal zamanlarda idrarda bulunmayan proteinler glomerulonefritis, nefroz, böbrek damarlarında tıkanmalar, konjestif kalp yetmezliği ve nefritis gibi hastalıkların varlığında böbreklerde, filtrasyon veya geri emilim mekanizmasında oluşan aksamalar nedeniyle şekillenebilir

Hematüri; idrarda eritrosit ve lökosit bulunması yani idrarın kanlı olmasıdır. Zehirlenmeler, bazı toksikasyonlar, tümörler, böbrekleri etkileyen travma, glomerulonefritis, pyelonefritis, sistitis, idrar kesesi tümörleri, prostat hastalıkları, sonda uygulamaları ve ürolitiyazise bağlı olarak görülebilir.

Hemoglobinüri; idrarda hemoglobin bulunmasıdır. Eritrositlerin hemolizine neden olan bazı zehirlenmeler veya enfeksiyonlara bağlı olarak görülebilir. Hemoglobin vücutta bilirubin üretiminde kullanılır. Ancak eritrositlerin hızlı parçalanmasına neden olan bir durum söz konusu olduğunda kullanılan miktardan fazla hemoglobin olması fazla olan miktarın idrara geçmesine neden olabilir.

Poliüri; idrar miktarının artmasıdır. Nefritis, şeker hastalığı, östrojen ve androjen uygulamaları veya hormonal yetersizliklere bağlı olarak böreklerde suyu geri emilimi esnasında şekillenen aksama sonucu şekillenebilir. Ayrıca tedavi amacı ile diüretik ilaç (dokulardan suyun atılmasını kolaylaştıran ilaçlar) uygulamaları sebebiylede görülebilir.

Disüri; idrar yapma sırasında ağrı şekillenmesidir. Ağrıya bağlı olarak sancılı ve güç idrar yapma durumudur. Çoğunlukla sistitis ve üretritisler sebebiyle şekillenmektedir.

Anüri ve oligüri, idrarın az veya hiç çıkarılamaması durumudur. Hiç idrar yapamama anüri, az çıkarılması oliguri olarak adlandırılır. Genellikle aynı nedenle oluşurlar, Sadece birbirlerine oranları farklılık gösterir. Birinin oranının fazla olması halinde diğerinin oranı düşük olarak gözlenebilir.

Glikozüri; idrarda glikoz bulunmasıdır. Normal zamanlarda glomerulusta filtre edilip tubullerde geri emilir. Kuduz, nefrozis ve şeker hastalığı sebebiyle oluşabilir.

Ketonüri; İdrarda keton cisimciklerinin görülmesidir. Şeker hastalığı, kaşeksi, gastro intestinal hastalıklar, hastanın uzun süre aç – susuz bırakılması ve kusma nedeniyle oluşabilir.
Sonuç

Pek çok sistemik hastalık veya direk olarak böbrekleri ilgilendiren bir hastalık sonucunda şekillenebilen böbrek yetmezliği durumlarında böbrek dokusunda şekillenen bozukluklar çoğunlukla geri dönüşümsüz hasarlardır.

Tedavisi uzun süre ve masraf gerektiren böbrek yetmezliklerinde erken teşhis olası hasarın ilerlemesini önlemek açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu nedenle yılda bir kez check-up amacıyla yapılacak kan tahlilleri, ultrasonografi ve radyografi değerlendirmeleri erken teşhis ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için faydalı olacaktır.