Hastalık Tanımı :
Turunçgillerin taze sürgün ve yapraklarında; siyah yeşil, gri renklerde 1,5 – 2,5 mm büyüklükte, vücutları tombul armut biçiminde ağız parçalan sokucu emici yapıda olan zararlılardır. Kanatlı, kanatsız formlarda ve vücudun arka sırt kısmında değişik boylarda tatlımsı sıvı çıkaran iki boru (cornicul), başta iki kıl tipi uzun anten bulunur.

Kışı, yumurta döneminde konukçu bitkilerin dal ve gövdelerinin üstünde geçirirler. İlkbahar başlarında açılan yumurtalardan döllenişiz çoğalarak çabucak koloniler oluştururlar. 25 °C’ de haftada bir döl verebilirler. 40 °C’ ye çıkan sıcaklıklarda ölümler çoğalır.

Yaşayış :
Turunçgillerin bütün varyetelerinde her zaman bulunurlar, genellikle turunçgil fidanları ile mandarinlerin genç sürgün ve yapraklarını tercih ederler. Emgi yaparak beslenme sonucu yapraklar kıvrılır, küçülür ve dolayısıyla gelişmesi durur. Ayrıca çıkardıkları tatlı madde ile yaprak ve taze sürgünlerin üzeri kaplanır. Bu tatlı madde üzerinde gelişen is (fumajin) tabakası da solunumu engeller. Yaşlı ağaçlarda fazla yoğunluk oluşamayacağından zarar daha az veya önemsizdir.

Zararlı genellikle ilkbaharın yağışlı aylarında daha çok çoğaldığı için bu dönemde, ağaçlarda taze sürgün oluşumu da aynı zamana rastladığından, zarar büyümekte olan genç sürgünlerde daha çok olur. Turunçgil yetiştirilen her yerde vardır.

Kültürel Önlemler :
Bakım normal yapılmalı, gereğinden fazla azotlu gübre verilmemelidir.

Kimyasal Mücadele :
Özellikle taze sürgünlerin iyice ıslanması sağlanmalıdır.

İlaçlama Zamanı :
Meyveli turunçgil ağaçlan genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında bazen de yaz aylarında olmak üzere yılda 3 dönemde taze sürgün verirler. Bu sürgünlere arız olan yaprakbitlerinin en önemli zararı ilkbaharda yaptığı zarardır. Bu nedenle yaprak bitlerine karşı ilaçlama mart ve nisan aylarında ağır ( bir ağaçta ortalama 15′den yukarı sürgün bulaşıksa) bulaşmanın görüldüğünde yapılmalıdır.

Fidanlarda ise devamlı sürgün bulunacağından zararlı görülünce ilaçlama yaşıl-malıdır. Ancak yaz aylarında faydalı parazit ve pradatörler zararlıyı kontrol edebilecek güce ulaşacakları için çoğunlukla yaz ilaçlamalarına gerek duyulmayabilir

tarimziraat

Latincesi :
(Eriophyes pyri Nal.) (Acarina: Eriophyidae)

Hastalık Tanımı :
Armut yaprak uyuzu ergini baş tarafta 2 çift bacaklı parlak sarı renkli ve Ü.2 mm boyundadır. Çok küçük olduğundan doğada görüp tanımak kolay değildir. Ancak zarar şeklinden tanınabilir. Bulaşık yaprakların her iki yüzünde 1-2 mm çapında, şekilsiz, açık yeşil, kahverengi ve siyah kabartılar zararlının varlığını belirtir.
Kışı ergin döneminde çiçek ve sürgün gözlerinin pullan altında grup halinde geçirir. İlkbahar da gözlerin patlamasıyla birlikte yapraklara geçer ve epidermisi aşarak dokuya girer. Beslenmeye başlamasıyla tipik galler oluşur. Gal içerisinde döl verir ve yeni bireyler yaprak yüzüne dağılarak yeni galler oluşturmak üzere dokuya girerler. Yılda 2-3 döl verir. Sonbaharda erginler bulundukları gal den ayrılırlar ve kışlamak üzere tomurcuklara göç ederler.

Yaşayış :
Yaprak dokusu içerisinde yaşar ve bulunduğu yerde yaprağın her iki yüzünde kabaran gal oluşur. Önce açık yeşilimtırak olan gal gitgide kızarır, kahverengileşir ve dokunun ölmesiyle de siyahlaşır.
Galler bazen bütün yaprağı kaplayabilir. O takdirde yaprak özümleme görevini yeterince yapamaz ve düşer. Yoğun bulaşmalarda meyveler de saldırıya uğrayabilir. Meyvenin şekli bozulur ve olgunlaşmadan dökülür.
Karadeniz, İç Anadolu, Güney Anadolu Bölgelerinde yaygındır.

Kültürel Önlemler :
Bilinen doğal düşmanları yoktur.

Kimyasal Mücadele :
Gerek kış gerekse yazın hemen hemen sabit hedef olduğundan iyi bir kaplamaya özen gösterilmelidir.

İlaçlama Zamanı :
Yaz aylarında armut ağaçlarının yaprakları kontrol edilerek yapraklarda yaprak uyuzu galleri aranır. Bazen lokal olarak yoğun zararı görülebilir. O takdirde bir kış veya geç kış mücadelesi zararı önler.
Zararlının yoğun olduğu bahçelerde en uygun ilaçlama ilkbaharda tomurcuklardan yapraklara sonbaharda tomurcuklara geçtiği dönemdir. Yoğun olmayan bahçelerde yazın yapraklardaki Galler de bir artış görüldüğünde özel ilaçlama yapılabilir.
Genel olarak diğer zararlı ve hastalıklara karşı uygulanan ilaçlamalarla kontrol edilebilir.

tarimziraat

Latincesi :
(Cacopsylla pyri L.) (Hom.: Psyllidae)

Hastalık Tanımı :
Armut ağaçlarında birden fazla psyllid türü bulunmasına karşın, yaygın ve çok bulunan tür C. pyri olduğu için bu tür ele alınmıştır.
Ergin böcekler, genel olarak açık kahverengi, sarımsı-turuncu kahve renklidir. Kanatları saydam olup abdomen üzerinde çatı şeklinde katlanmıştır. Uçabildikleri gibi, arka bacaklarının morfolojik yapısı gereği sıçrayabilirler. Erginlerin daha küçük (1.95 mm) ve daha açık renkli yaz formu ile daha irice (2.12 mm) ve daha koyu renkli olup kışı geçiren kış formu vardır. Yumurtaları oval, yeni bırakıldığında krem-beyaz, açılmaya yakın sarı renklidir. Yumurtalar, arka kısmında bulunan bir sap ile bitki dokusuna tespit edilirler. İlk üç dönem nimf yassıca oval, krem-san renklidir. Dördüncü dönem nimf daha öncekilerden daha oval, mavimsi-yeşil kahve renkte olup gelişmekte olan kanatlara sahiptir. Bu dönemler salgılamış oldukları tatlı maddeler ile örtülüdürler, beşinci dönem nimfler ise daha az tatlı madde salgılar ve çevrelerinde böyle bir tatlı madde örtüsü bulunmaz.
Kışı ergin olarak ağaçların kabuk çatlakları, yarıkları gibi korunaklı yerler; tomurcuk çevresi, dal çatallarında ve yerdeki yaprak altları, artıklar arasında geçirir. Kışlayan erginler yumurtalarını tomurcukların dibindeki sürgünlere, tomurcuklar kabarmaya başladığında daha küçük çatallara bırakır. Tomurcuklar açıldığında yumurtalar taze yaprakların saplan ile orta damarları boyuna ve çiçek salkımlarında çanak yaprakları ile çiçek saplarına bırakılır. Yumurtadan çıkan nimfler 5 nimf dönemi geçirerek ergin hale gelirler. İlk dört dönem nimfler, özellikle orta damara yakın olmak üzere yaprak alt yüzlerinde bulunur ve salgıladıkları şurupsu bir tatlı madde ile kaplıdırlar. Bu dönemlerde oldukça az hareket eder ve aynı tatlı madde damlacığı içinde kalabilirler. Beşinci nimf döneminde ise çoğunlukla tatlı madde damlacığını terk eder ve kendisi de az beslendiği için az tatlı madde salgılar, yapraklarda, gelişen sürgünlerde dolaşır veya yaprak saplan ile taze, sulu gövde kısımlarında toplu halde bulunurlar. Bu nimflerden gelişen ilk yaz (1. döl) erginleri, kış formundan farklı olarak uçmaz; yumurtalarını yaprakların yakınına ve taze uçlara bırakır. Yılda 3-4 döl verebilir.
Armut psillidi genç, taze, sulu dokuları yeğler. Çok önemli Psillid zararı görmüş yapraklar, daha sonraki döllerin gelişimi için uygun değildir. Bu nedenle mevsim başındaki yüksek populasyon uygun yapraklı kısım olmadığı için, yaz ortasında oldukça düşük bir düzeye inebilir.
Gelişme dönemi süresince sıcak ve kuru hava; ilk dönem nimfleri örten tatlı maddenin kristalleşmesine ve son iki dönem larvanın da kurumasına neden olarak; nimf populasyonunda % 60-75 oranında azalmaya yol açabilir. Ayrıca sıcak yaz havası, erginlerin bıraktıkları yumurta sayısını da azaltır. İlkbaharda ise, serin hava koşulları ile taze dokuların varlığı psillidlerin hızla artmalarına yardımcı olur. Aynı şekilde hasattan sonra, serin hava koşullan, armut ağaçlarında yeni sürgün faaliyetine yol açarak psillid populasyonunda artışı kolaylaştırır.

Yaşayış :
Bu zararlının nimfleri, esas olarak yapraklarda ve sürgünlerde beslenerek zararlı olur. Yoğun bulaşmalarda ağaçların gelişmesi durur, yaprak ve meyve dökülmeleri, meyve şekil bozuklukları meydana gelir. Birkaç yıl tekrarlayan yoğun bulaşmaları takiben ağaçların dallarında ve tümünde ölüm meydana gelir. Salgıladıkları tatlı maddeler üzerinde de solunum ve foto sentezi engelleyen, ağaca genel bir zayıflık veren ayrıca meyvelerin pazar değerini düşüren bir isli yapı (fumajin) oluşur. Özellikle armut arasında ara ziraatı (sebze, bostan gibi) yapılan bu nedenle sık sulanan bahçelerde zarar daha fazla olur. Ayrıca bazı hastalık etmenlerinin (özellikle Ateş Yanıklığı)’nın vektörlüğünü yaptıkları da kaydedilmektedir.
Populasyon yoğunluğu değişmekle birlikte armut dikilen her yerde bulunmaktadır.

Kültürel Önlemler :
Armut psillid’lerinin pekçok doğal düşmanı vardır. Bu yararlılar içinde en yaygın ve önemlileri Anthocoris ve Deraeocoris cinsine bağlı predatör türler olup bunların gerek nimf gerekse erginleri zararlının yumurta ve nimtlerini yiyerek etkin olmaktadırlar. İlaçlanmamış bahçelerde, bu predatörler temmuz ve ağustos ayları süresince hızla çoğalıp psillid populasyonunu önemli ölçüde düşürürler. Ancak gerek parazitoitler gerekse predatörler erken dönemde (ilkbahar ve yaz başında) Psillidlere oranla sayıca daha az olduklarından yeterli kontrol sağlayamazlar.
? Armut bahçelerinde ara ziraatı yapılmamalıdır.
? Zararlıya karşı dayanıklı armut çeşitleri yetiştirilmelidir.
? Ağaçların budanması, gübrelenmesi gibi kültürel işlemlere özen gösterilmelidir.
Bu zararlının oldukça çok olan doğal düşmanlarının korunması ve etkinliklerini arttırılması için gereksiz, zamansız ve fazla ilaçlamalardan kaçınılmalı, yaz ilaçlamaları, özellikle yararlıların etkin olduğu döneme rastladığından, bu ilaçlamalar ancak zararlı populasyonunun çok yüksek ve bulaşmanın fazla olması durumunda yapılmalıdır.

Kimyasal Mücadele :
Armut psillidleri ile mücadele, psillidlerin kısa zamanda çeşitli pestisitlere dayanıklı populasyonlar geliştirmeleri yüzünden oldukça özen istemektedir. Psillidler çok zararlı olup çabuk çoğaldıkları için, yıl boyunca bulaşmalar en düşük düzeyde tutulmalıdır. Bu nedenle, mevsim başında bir yıl önce psillid zararı bulunan tüm birbirine komşu bahçelerde aynı anda, ilaçlamalar yapılmalıdır. Bu uygulama hem etkinliği arttırır, hem bir bahçeden diğerine geçişleri engeller.

İlaçlama Zamanı :
Kışlayan döl erginlerinin bıraktığı yumurtaların hemen hemen tamamının açılıp iki ve üçüncü dönem nimfler görülmeye başladığı ve sürgünlerin % 15′den fazlasında bulaşma görüldüğünde ilaçlama yapılır. Her sürgünde bir birey görüldüğü zaman o sürgün bulaşık kabul edilir.
Nisan ayı başından itibaren yapılmaya başlanan kontrollerde, kışlayan döl erginlerinin bıraktığı yumurtaların hemen tamamının açılıp 2 ve 3 yaşlı nimfler görülmeye başladığı zaman yapılan tek bir ilaçlama yeterlidir. Ancak nimflerin salgıladığı tatlı madde akıntısının görülmesi, giderek artması halinde ilaçlama için geç kalınmış demektir ve bu zamanda yapılan ilaçlamanın etkisi de çok düşüktür. İlkbahar ilaçlaması yapılmamış ve yazın yoğun bulaşmalar olmuşsa, doğal dengeyi korumaya ve hasat ile ilaçlama arasında güvenli zaman aralığını bırakmaya özen göstererek yaz ilaçlamaları yapılabilir.

tarimziraat

Hastalık Tanımı :
Dişi kabuğu 1,0-1,5 mm çapında dış bükey , kirli beyaz renktedir. Kırmızı kahverengi olan larva gömlekleri ortadadır. Kabuk kaldırıldığında dişi armut biçiminde ve şarap tortusu rengindedir. Uç taraf da sarı bir bölge bulunur. Erkek kanatsızdır, kabuğu boru biçimindedir.
Kışı genç dişi döneminde geçirir. Nisan ayının ikinci yarısından itibaren yumurta bırakmaya başlar. Mayıs, haziran, temmuz aylarında larva çıkışları görülür. Gelişmesi yavaştır. Ağustos, eylül aylarında ikinci bir döl verebilir.

Yaşayış :
En belirgin zararı dallar üzerinde şekil bozukluklarına yol açmasıdır. Dallar kalınlaştıkça çöküntü ve şişkinlikler belirginleşir, dal silindirikliğini kaybeder, kabuklu bit yoğunluğu arttıkça kabukta çatlamalar baş gösterir, giderek dallarda kurumalar görülür.
Karadeniz ve İç Anadolu Bölgelerinde yaygındır.

Kültürel Önlemler :
Kabuklu bitlerin avcıları olan Chilocorus bipustulatus, Exoclwmus quadripustu-latus (Col.: Coccinellidae) ve Hemisarcoptes malus (Acarina) zararlıyı bazen baskı altında tutabilmektedir.

Kimyasal Mücadele :
Ağaçların gövde ve dallarındaki kabuklu bitin bulunduğu yerlerin iyi bir şekilde ilaçlanması gerekir.

İlaçlama Zamanı :
Armut kırmızı kabuklu biti ile sıvama olan ağaçlarda bir kış ilaçlaması gerekir. Yaz ilaçlamaları için nisan ayından itibaren yapılan kontrollerde hareketli larva görüldüğünde ilk ilaçlama, bundan 20 gün sonra ikinci ilaçlama yapılır.

tarimziraat

Hastalık Tanımı :
Erginleri 3-4 mm uzunlukta, 2 mm genişlikte olup vücudu yassı ve geniş, çok süslü bir böcektir. Üstten bakıldığında saydam olan ön kanatları arı peteği gibi desenlidir. Uçları ve orta kısmı duman renginde gölgelidir. Göğüs ve karın kahverengi-siyah, bacakları koyu sarı renklidir. Petek gözleri iyi gelişmiştir. Pronotum yüksekçe ve öne doğru uzanmış başı örter durumdadır. Yumurtaları parlak siyah renkli ve 2 mm uzunluktadır. Nimfler erginden farklı görünüşte, renkleri siyah ve karnın iki yanında 12 adet çıkıntı bulunmaktadır.

Yaşayış :
Zararlı yaprakların özsuyunu emerek, yapraktaki klorofili yok eder, sarımsı beyaz lekelerin meydana gelmesine neden olurlar. Yaprağın alt yüzünde küçük damlacıklar halinde biriken pislikleri ve salgıladıklaları tatlımsı maddeler yaprağın solunum yapmasını engeller ve yapraklarda yanıkların meydana gelmesine sebep olur. Yoğunluğun yüksek olduğu durumlarda ağaçlar iyi gelişemez, sürgünler tam olgunlaşamaz, meyveler küçük ve kalitesiz olur.

Kültürel Önlemler :
Armut Kaplanı’nın doğal düşmanları saptanmamıştır

Kimyasal Mücadele :
Zararlı yaprakların alt yüzünde yaşadığı için ilaçlama sırasında, yaprakların alt yüzlerinin iyice ilaçlanmasına dikkat etmelidir.

İlaçlama Zamanı :
Zararlının yoğunluğunu saptamak için nisan ayından itibaren bahçenin çeşitli yerlerinde bulunan 10 ağaçta sayım yapılır. Ağacın 4 yönünden bir dal ve her daldan 3′er yaprak toplanır. Yapılan sayımda yaprak başına ortalama 0.5-1 adet ergin düşerse mücadeleye karar verilir. İkinci ilaçlamaya karar vermek için ise haziran ayında yukarıdaki yolla ergin ve nimf sayılır. Bir yaprağa 2-4 adet ergin ve nimf düşerse ikinci ilaçlama yapmak zorunludur.
İlk ilaçlama nisan ayında erginlerin kışlaklarından çıkıp yapraklara geçtiği, fakat henüz yumurta bırakmadığı dönemde yapılır. İkinci ilaçlama yumurtaların çoğunlukla açıldığı yani birinci döl nimflerinin yoğun olduğu zamanda, haziran ayında, gerekirse üçüncü ilaçlama temmuz ayı sonu veya ağustos ayının ilk haftasında yapılır.
Ancak Elma ağkurdu ve Elma iç kurdu mücadeleleri yapılıyorsa, ayrıca armut kaplanına karşı ilaçlama gerekmeyebilir.

tarimziraat