Kimi belediye başkanları sokak köpeklerini ilçelerinden ne pahasına olursa olsun uzaklaştırmaya çalışadursun, Çankaya Belediye Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Eryılmaz ve eşi Behiye Hanım 13 sokak köpeğiyle birlikte yaşıyor.

 Hayvan haklarının sıkı bir savunucusu olan Behiye Hanım, genel kanaatin aksine, sokak köpeklerinin insanlarla cins köpeklerle göre daha iyi bir iletişim kurduğunu söylüyor. Behiye Hanım, aynı zamanda barınağa gönderilemeyecek kadar bakıma muhtaç ve yaşlı köpeklere de evinde bakıyor.

 Çankaya Belediye Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Eryılmaz ve eşi Behiye Eryılmaz’ın sokak köpeklerini sahiplenme maceraları Kesik Kulak ile başlamış. Ahlatlıbel’e gittikleri bir gün, Lady isimli bir köpeğe otomobil çarptığını öğrenmişler. Eryılmaz çifti, ayakları kırılan ve kulakları dibinden kesilmiş olan sokak köpeğine Kesik Kulak adını koyup evlerine almışlar.

 Mamak çöplüğünde bulunan Terrier cinsi hamile sokak köpeği de şimdi yavrularıyla Çankaya Belediye Başkanı ve eşinin misafiri. Behiye Hanım 12 Mayıs’ta yapılan “Yaşamak İstiyorum” mitinginde karşılaştığı Aylin Cumalı’nın “Bu köpeğe bahçenizde bakabilir misiniz” teklifine tereddüt etmeden “Tabii” yanıtını verdi. Çünkü köpeğin hali içler acısıydı. Karnının şiş olmasından şüphelenerek hastaneye götürüp ultrasona soktular. Hamile olduğu anlaşılınca doğuma kadar hastanede kaldı. İki gün önce doğum yaptı ve yedi yavrusu oldu. Şimdi bu yavrular, sorumluluklarını alabilecek ve onları sevebilecek koruyucu anneler istiyorlar.

 Eryılmaz çifti, evlerinde 13 sokak köpeğiyle birlikte yaşamalarını ise şöyle açıklıyor: “İnsanlar sokak köpeklerinin eğitilemeyeceğini ve ev şartlarına adapte olamayacağını sanıyorlar. Aslında en iyi köpek, sokak köpeğidir. Sokak köpeklerinin agresif olduğu düşünülüyor. Halbuki tam tersi. Sokak köpekleri sokakta travma yaşadıkları için ev ortamına daha kolay adapte oluyor. Sokakta kalırken bir anda bir eviniz olsa, bu evin kıymetini daha iyi bilirsiniz. Üstelik sokak köpekleri tuvaletlerini dışarı yapmaya alıştıkları için, bu tarz sorunlar daha kolay aşılıyor.”

SAĞLIKLI BİR KÖPEK SEÇİMİ

Niçin köpek istediğinizi belirledikten sonra önemli olan sağlıklı ve sizin yaşam koşullarınıza adapte olabilecek bir köpeği nasıl seçeceğinizdir. Bu bir dizi gözleme dayanır. Alacağınız köpeğin sağlıklı olup olmadığını anlamak için bir Veteriner Hekim tarafından muayene edilmesi yerinde olur. Yinede şunları göz önünde bulundurmakta yarar vardır. Sağlıklı bir köpek canlı, dikkatli, etrafı ile ilgili, gözler temiz ve parlak akıntısız, kıl örtüsü gür yumuşak, parlak ve düzenli, deri elastik, kepeksiz , düzgün ve lezyonsuz, kulaklar temiz ve kötü kokulu olmamalı, burun soğuk ve nemli olmalı akıntı (özellikle iltahabik bir akıntı)olmamalı, anüs çevresi temiz olmalı, ishal, kusma, öksürük olmamalıdır. Almaya karar verdiğiniz yavruyu önce gözlemleyiniz sonra karar veriniz. Sağlıksız bir köpek durgun etrafında cereyan eden olaylar onu ilgilendirmez köşesinde bitkin durur, Tüyleri mat, karışıktır. Hastalığın tipine göre semptomlarda göstere bilirler, örneğin, ishal, kusma, burun, göz akıntısı öksürük, kulakta yoğun koku, tüylerde yer yer dökülmeler, deride kabuklar,deri döküntüleri, kızarıklıklar v.b. anormal olaylar hastalık belirtisidir. Aynı kafeste sağlıklı hayvanların yanında sağlıksız hayvanlar var ise o ortamdan sağlıklıda olsa hayvan almamaya çalışın. Hayvanların Veteriner Hekim kontrolünden geçmiş olması aşılı olması, sağlıklı görünmesi, ortamın temiz olması hayvan alırken göz önünde tutulması gereken artı değerlerdir.

1.Ev yemekleri artıkları verilmesi:

 İnsan ve köpek sindirim sistemi, sindirim karakteri, barsakların uzunluğu gibi bir çok açıdan farklılık gösterir. Bu sebeplerden insan beslenmesinde kullanılan gıdalar köpek ve kediler için uygun olmayıp, bazıları tehlikelidir. Örneğin patlıcan nikotin içerir, çok kullanılan havuç ise ağır lifli yapısı ile emilimi olmayıp, sindirim sistemini aşırı yorar, ekmek ise mayalı yapısı ile mide de gastrit, bulantı, aşırı gaz ve sonunda kusmalara yol açabilir. Kuşlara kuş yemi, balıklara balık yemi yediriyoruz. Köpeklere neden ev artıkları veriyoruz ? Neden onları tehlikeli sonuçlara (Mide-barsak hastalıkları, karaciğer ve böbrek dejenerasyonları, iskelet sisteminde bozukluklara bağlı yürüme hataları, aşırı ve durdurulamayan tüy dökülmeleri, huysuzluk, saldırganlık ve bir çok daha başka sağlık problemleri.)götürecek bu gıdaları kullanıyoruz ? Bu soru ciddi biçimde sorulmalıdır.

 2.Her türlü kemik verilmesi!(Çok tehlikeli):

 Günümüzde kemiğin çok masum bir yiyecek olmadığı bilinmektedir.Yapılan araştırmalar kemiğin ani barsak yırtılmaları sonucu köpek ve kedileri ölüme götürebildiğini kanıtlamıştır. Zaten besleyici özelliği olmayan kemik barsaklarda hiç bir şekilde sindirilememekte ve tüm sindirim sisteminden olduğu gibi geçerken çeşitli sıyrık, yırtıklara yol açabilmektedir. Bunun sonucu iç kanama ve ölümdür. Meslek hayatım boyunca bu tarzda bir çok olaya şahit olduğumu da belirtmeliyim.

 3.Sakatat (Akciğer,işkembe vs) verilmesi:

 İnsanlarda hastalık oluşturan mikrop ve parazitlerin bir kısmı hayvanlardan bulaşır.Bunlar büyükbaş hayvanların iç organlarında yaşar ve bunları yiyen köpekler aracılığı ile insanlara bulaşır. İşte akciğer ile verem başta olmak üzere Kist Hyadatit, parazit yumurtaları köpek ve kedilere onlardan da insanlara bulaşır. Hiç bir besleyici özelliği bulunmayan akciğerin(Beyaz ciğer)köpek ve kedilere verilmesi toplum sağlığı açısından son derece tehlikelidir. Dünyada hayvan artıklarının köpek ve kedilere yedirilmesi yasaklanmıştır.

 4.Şekerli,baharatlı gıdalar

 5.Şarküteri tipi insan yiyecekleri(Sucuk,sosis vs.)

 Kaynak : Prof.. Dr. Tamer Dodurka

KUDUZ

 Hızlı seyreden ölümle sonuçlanan viral bir hastalıktır. Tüm sıcak kanlı hayvanlarda ve insanlarda görülür. Etkeni sinir dokusuna yerleşir ve hastalık 10 günden bir kaç aya kadar ilerler. Şuur kaybı ,huzursuzluk, su korkusu ve felçlerle karakterizedir. Bu gibi belirtiler ortaya çıktıktan sonra en geç 10 gün için de ölümle sonuçlanır. Genellikle bulaşma salyadan, hayvan ısırması ile gerçekleşir. Hastalığın seyri 3 dönem gösterir. 1-Sükunet Dönemi: Hareket değişikliği, korkaklık, sinirlilik, evden uzaklaşma, yabancı cisim yeme, yutkunma zorluğu, salya akışı (1-3 gün sürer ) 2-Saldırgan Dönem: Huzursuzluk artar, ısırma arzusu fazladır, çok saldırgandır (3 gün sürer) 3-Felç Dönemi: Ölümden kısa süre önce oluşur, vücudun çeşitli yerlerinde felçler oluşur, yutma güçtür, alt çene felçtir, salya akışı fazladır (3-4 gün sürer, ölümle sonuçlanır) Bu hastalığın tedavisi mümkün değildir .Aşı, yavrular 12-13 haftalıkken yapılır ve her yıl tekrarı gerekir.

 KENNEL COUGH

 Öksürükle seyreden solunum sistemi hastalığıdır. Etkeni aldıktan 4 gün sonra başlayan öksürüğün karakteri kuru veya yaş olabilir ve mükoz bir salgı çıkartılır. İlerlerse pneumoni oluşur. Aşısı, yavrulara 8 ve 12. haftalarda 2 doz şeklinde yapılır. Her yıl tekrarı gerekir.

 CORONA VİRÜS ENFEKSİYONU

 Kusma ve ishalle seyreden yavrularda ölümle sonuçlanan hastalıktır. Depresyon ve iştahsızlık vardır. Dışkı sulu, sarı, yeşil veya turuncu renktedir. Belirgin bir kokusu vardır. İshal 2-3 gün sürer. Yavrularda ölümle sonuçlanabilir. Aşısı 7-12. haftalarda yavrulara 2 doz yapılır. Her 6 ayda bir tekrarı gerekir.

 KANLI İSHAL (PARVOVIRAL ENTERITIS)

 Aşılanmamış yavrular da ölümle sonuçlanan çok bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalıklı bir köpekle temas eden herhangi bir canlı bu hastalığı diğer köpeklere taşır. Etken 0-C ‘nin altında dahi uzun süre yaşayabilir. Kusma, kan veya mukoz bir katmanla kaplı dışkı en tipik belirtidir. İştah azalması, depresyon ve yüksek ateşle seyreder. Rottweiler, Doberman Pinscher, English Spaniel gibi ırklar özellikle hassastır. Aşısı, yavrulara üçer hafta ara ile 3 doz şeklinde yapılır ve yıllık tekrarı gerekir.

 KÖPEK GENÇLİK HASTALIĞI (DISTEMPER)

 Solunum, sindirim ve merkezi sinir sistemini etkileyen ölümcül bir hastalıktır. Ateş, burun ve göz yaşı akıntısı, depresyon, iştahsızlık, ishal görülür. Daha sonra titremeler, koordinasyon bozukluğu ve 2-4 hafta süre içersinde ölüm görülür. Aşısı yavrularda 10,13 ve 16. haftalarda 3 doz şeklinde yapılır, her yıl tekrarı gerekir.

 KAN İŞEME HASTALIĞI (LEPTOSPIRA ENFEKSİYONU)

 Köpeklerde ve diğer hayvanlarda görülen özellikle karaciğer, böbrek ve üreme organlarını etkileyen bir hastalıktır. Etken vücudun her tarafına yayılır. Ateş, kan işeme, anemi görülür. Ölüm böbrek yetmezliği sonucu oluşur. Kalp, merkezi sinir sistemi ve göz etkilenen diğer bölgeler arasındadır. Şehir köpeklerinde daha sık rastlanır. Depresyon, ishal, öksürük, güç solunum görülür. Yavrular 10, 13 ve 16. haftalarda 3 kere aşılanır. Yurtdışında, özellikle yaygın bölgelerde 4-6 ayda bir tekrarı yapılır. Ülkemizde ise senelik tekrar yapılmaktadır.

 KÖPEKLERİN KARACİĞER ENFEKSİYONU(CAV-1)

 Özellikle karaciğer, böbrek, göz ve kan damarlarını etkileyen bir hastalıktır. Ateş, titreme, koordinasyon bozukluğu görülür. Aşılanmamış köpeklerde 1-2 saatte ölümle sonuçlanır. Bağışıklığı düşük olan yavrularda depresyon, iştahsızlık, ateş, sancı, karaciğer büyümesi, göz hastalıkları, kusma meydana gelir. Yavrular 10-13-16. haftalarda 3 doz aşılanır. Aşının yıllık tekrarı gerekir.

 EKİNOKOK KİSTİ(Hidatid-Hidatik Kist)

 Kist hidatik insan ve hayvan sağlığını tehdit eden, ülkemizde çok yaygın olan, önemli bir parazitler hastalıktır. Hastalığın etkeni E.granulosus ‘dur. Parazitin olgunu köpek, kurt, çakal gibi etçil hayvanların ince bağırsağında yaşar. Yumurta ve larva formu ise, insan ve diğer memelilerin iç organlarında yaşar. Parazit, kedilerde bulunsa bile üreyemediğinden dolayı insanlar için bir tehlike arz etmez. Parazitlerin yumurtası, köpeklerin dışkısı ile atılır ve çevreye yayılır. Bu yumurtalar çok dayanıklıdır, toprakta ve soğukta 1 yıl kadar canlı kalabilirler. Yumurta, ağız yolu ile insan ve diğer memelilerin bağırsaklarına ve oradan da kan yoluyla iç organlara özellikle akciğere ve karaciğere taşınır ve larva formuna dönüşür. Larva formuna kist hidatik denir ve bunlar içi sıvı dolu keselerdir. Köpekler, kistli bir memelinin etini çiğ olarak yedikleri zaman ,parazitle enfekte olurlar.Bu parazitler köpeklerin bağırsağında olgunlaşarak yumurta verirler ve bu döngüyü devam ettirirler. Kist hidatik, zannedildiği gibi tüylerden kaynaklanan bir hastalık değildir; ancak köpekler dışkısını yaparken, dışkıdaki yumurtalar tüylere bulaşır. Memelilerdeki kistler yavaş büyürler. Dokularda, kistler kapsülle sarılarak sınırlandırılır ve maksimum portakal büyüklüğüne ulaşabilir. Göğüs ve karın boşluğu gibi boşluklu organlarda ise 10-20 yıl gibi bir süre zarfında 20cm çapa erişirler ve bu aşamada fiziksel belirtiler oluşur. Kistler çoğunlukla klinik belirtiler göstermese de lokalize olduğu organ veya dokuya yaptığı basınç, kapladığı hacim nedeni ile normal fonksiyonları bozar ve ağrı yapabilir. Diğer bir tehlikesi ise kistlerin kendiliğinden veya ameliyatta yanlışlıkla patlatılmasıdır ki bu da anaflaktik soka ve tekrar enfeksiyonun alınmasına neden olur. Kist hidatik ‘in dışında yine Ekinokok cinsine bağlı E.alveolaris türünün larvasına ise alveolar kist denir. Bu parazitin taşıyıcıları kemiriciler, çeşitli memeliler ve insandır. Bu etkenin yaşam döngüsü ise genellikle yabani hayvanlar ve tarla fareleri arasında olur. Yol açtığı hastalık diğer yönleriyle kist hidatik ‘in neden olduğu hastalığa benzerdir. Teşhis, köpek kili üzerinde veya dışkısında parazitimsi segmentlerin bulunması ile yapılır. Kist hidatik’ten korunmak için petlerinize çiğ veya az pişmiş et vermekten çekinmeli ve Veteriner Hekiminizin belirleyeceği bir paraziter mücadele programını takip etmelisiniz. Kist Hidatikle mücadele programı, ya 4 ayda bir dışkı muayenesi ya da mevcut paraziti dökmek amacıyla paraziquantel etken maddesini içeren anti paraziter ilaçların kullanılması şeklinde olur. Etken insanlara sindirin yoluyla bulaştığı için aldığımız gıdaların temiz olmasına dikkat etmemiz korunmak için yeterli olmaktadır.

Çoğu kişi zekanın düşünme yeteneği ile alakalı bir özellik olduğunu düşünür. Bazıları daha da ileri giderek zekayı problem çözme yeteneği olarak görür. Çoğunluk ise zeki köpeğin komutları en iyi şekilde yerine getiren köpek olduğu konusunda hem fikirdir. Onlar için zeka eğitilebilirliktir.

 1950′lerde genetik ve köpek davranışı üzerine yapılan bir araştırmada Dr. John Scott ve John Fuller Beagle, Cocker Spaniel, Basenci, Shetland Çoban Köpeği ve Fob Terrierlerden oluşan beş safkan ve onların melezlerinin davranışlarını 12 yıl boyunca değerlendirdi. Bu çalışmanın bulguları bazı çok önemli sonuçlar ortaya çıkardı. Bu ırkların her biri verilen davranışta farklı beceri düzeyi sergiledi.  

Büyük bir labirent kullanılarak yapılan testte Fob Terrier ve Shetlandlar basta düşük puanlar alırken Beagle ve Basenciler büyük basari kazandı. Beagle’larin üstün olusunun ana nedeni gerçekte küçük avların bulunmasında önemli bir özellik olan çevrelerini süratle keşfetme yeteneklerinden gelmekteydi. Basenciler tamamen farklı bir nedenden dolayı Beagle’larla ayni yüksek basariyi elde ediyordu. Basenciler etrafı araştırmada Beaglelar kadar etkili olmasa da bulmacayı çözmede görsel yeteneklerini kullanmışlardı.

 Normal olarak Beagle ve Basencilerin Fob Terrier ve Shetlandlardan daha akilli olduğu sonucu çıkabilir ki bu değerlendirme yanlıştır. Arastirma Fob Terrier ve Shetlandlarin tekrar sonucu kısa sürede öğrenerek problem çözebilme yeteneğine sahip olduklarını göstermiştir. Beaglelarin labirent problemlerini daha hızlı çözmeleri onların daha zeki olduğu anlamına gelmemelidir. Tutarlılık arandığında Beaglerlar en arka sıralara düşmektedir.

 Araştırmadan çıkarılacak en doğru değerlendirme bu ırkların birbirlerinden daha az ye da daha fazla zeki olmadıklarıdır. Çünkü hepsi genetik olarak farklı beceriler gerektiren görevleri yerine getirmek için programlanmışlardır.

 İnsanla yakın ilişki içinde çalışan pek çok av (tazılar hariç) ve çoban köpeğinin (sürü muhafızları hariç) eğitilebilirlik düzeyi, üretildikleri görevin bağımsız karar verme gereksinimi nedeniyle terrier, spitz irklari ve iri sürü bekçilerininkiyle kıyaslandığında zekanın gerçek göstergesi olarak algılanabilir. Oysa kim bir terrierin zekasından şüphe edebilir? İri sürü bekçilerinin (Pirene Dağ Köpeği, Kuvasz, Kangal vs) ani kurt saldırılarına karsı çobanının müdahalesini beklemeden inisiyatif kullanması eğitimlerini güçleştiren bağımsız bir keskin zeka göstergesi değil midir?

 Model köpeğiniz bir Golden Retriever ye da bir Doberman ise tanımadan başka bir ırka sahip olmanız onların gerçek zihinsel potansiyelini değerlendirememeniz anlamına gelebilir. Değerlendirmeniz her ne olursa olsun çamaşır makinesini sizin için boşaltmasa da her köpek güvenilir ve terbiyeli bir dost olacak şekilde eğitilebilir.