Kırk sekiz saat boyunca karada yaşayabilecek kadar dirençli, bir anda ortadan kaybolabilecek kadar marifetli, hiçbir şey hissetmeden ateşin içinden geçebilecek kadar dayanıklı, denizlerin sekiz kollu en zeki canlıları olan ahtapotlardan söz ediyoruz.

Zoologlar; omurgasızlar arasında tam donanımlı bir beyin yapısına sahip tek canlı olarak gösteriyor ahtapotları. Hayati tehlike yaşadıkları bir yeri, aradan yıllar geçse bile yeniden gördüklerinde tanıyabiliyor ve oradan hemen uzaklaşıyorlar. Bir kaza ya da saldırı sonucunda kollarından birkaçını yitirirlerse, kısa bir süre içinde o kolları yeniden ‘yaratabiliyorlar’.

İnsanlar için tamamen zararsız olan ahtapotlar, güçlü kollarını avlanma ya da korunma için kullanıyorlar. Görme yetenekleri omurgalılarla kıyaslanabilecek kadar yüksek. Kafalarından çıkan ve uzunluğu türlere göre değişen, vantuzlarla donatılmış güçlü kolları ahtapotun en önemli silahı ve korunma organı. Bu kolların gücünden etkilenen Victor Hugo bile ‘Denizin İşçileri’ adlı romanında onları şöyle betimlemiş, “deri gibi elastik, çelik kadar sert ve gece gibi soğuk”.

Sabır ve Zekâ Küpü

Ahtapotun her bir kolunda tek ya da çift sıra halinde dizilmiş yaklaşık iki yüz kırk civarında vantuz bulunuyor. Saklandığı yer ile mükemmel bir uyum gösterecek şekilde renk değiştirebiliyorlar ve en önemlisi de hareketsiz bir şekilde saatlerce avlarını bekleyecek kadar sabırlılar. Daha çok yengeç, ıstakoz ve midye gibi kabuklu deniz hayvanlarıyla besleniyor. Avlanma sırasında sabrın yanı sıra yüksek bir zekâ da gösteren ahtapot, çok değişik yöntemler uygulayabiliyor. Mesela, güçlü kaslara sahip olduğundan kabuklarının açılması oldukça zor olan midye gibi hayvanları avlamak için herhangi bir güç gösterisine girişmiyor.

Sadece onun yanına sakince uzanıp beklemeye başlıyor. Bazen saatlerce süren bu bekleyişin bir anında, midye beslenmek amacıyla kısa bir süre için kabuğunu açınca, ahtapot küçük bir taşı hemen kabuğun arasına koyuyor ve midyenin kabuklarını yeniden kapatmasını engelliyor. Ondan sonrası ahtapot için tam bir ‘Tiffany’de Kahvaltı’. Ahtapotların zorlu avlar için kullandığı iki ölümcül silahı var. Ağız boşluğunun ortasında yer alan gagası ve gerektiğinde salgıladığı bir tür zehir. Gagası, en sert ve kalın kabukları bile kırabilecek kadar dayanıklı ve keskin. Tükürük bezlerinden salgıladığı zehir ise avın sinir sistemini etkiliyor ve kısa sürede ölümüne neden olabiliyor.

Duman Perdeleri

Besin değeri yüksek olan ahtapotun her dönemde bir avcısı bulunuyor. Onlar da avcılarından kurtulabilmek için çeşitli savunma organları geliştirmişler. Renk değiştirme ve kamuflaj yetenekleri ile solungaçları arasında yer alan bezlerden salgıladığı mürekkep ahtapotların en önemli savunma araçları. Ünlü deniz bilimci Jacques-Yves Cousteau, “mürekkep fışkırtmanın ahtapotu gizleyen bir duman perdesi olduğunu düşünüyorum, çünkü salgı su içerisinde dağılmadan kuyruklu bir gölge gibi asılı kalıyor ve bu da ahtapotu gizleyecek kadar küçük bir siluet” diyor.

Mürekkep, ahtapotların en büyük düşmanı olan müren balıklarının da koku alma duyusunu saatlerce felç edebilecek güce sahip. Birçok avantaj sağlasa da mürekkep, aynı zamanda ahtapotun sonunu getirebilecek kadar da tehlikeli bir silah. Mürekkebi fışkırttıktan sonra kaçan ahtapot kendi bıraktığı bu bulut içerisinde birkaç dakika kalacak olursa zehirlenerek ölebiliyor. Ahtapotlar, ıslak beze sarılırsa karada 48 saat boyunca yaşayabilme becerisini de gösterebiliyorlar.

Anne Ahtapotun Fedakârlığı

Ahtapotlar, yaşamları boyunca sadece bir kez eşleşiyorlar. Utangaç erkek ahtapot, dişi olana dokunduğunda kızarıp renk değiştiriyor. Dişi ahtapot, döllenmiş yumurtaları salkımlar halinde diziyor. Her salkımda 150-200’ü bulan yumurtalardan ancak birkaç tanesi ergin bir ahtapota dönüşebiliyor. Dişi ahtapot kollarındaki ince zarlar yardımıyla yumurtaları nazikçe tutup onların temiz kalmalarına özen gösteriyor. Sifonu ile su akımı yaratarak yavrularına oksijen veriyor. Annelik ve fedakârlık duyguları çok gelişmiş olan ahtapot, yumurtalarını bıraktıktan sonra yemekten kesiliyor ve beş ay boyunca yavrularının yumurtadan çıkmasını bekliyor. Bu fedakârlığın sonunda yavruları hayata merhaba dediğinde, kendisi de hayata veda ediyor.

Hawaii dilindeki karşılığı ‘kayıp giden hayalet’ olan ahtapotlar, kafadan bacaklılar ailesindeki en gelişmiş sinir sistemine sahipler. Deniz bilimcilerin çoğu, ahtapotu dünyanın en zeki omurgasızı olarak tanımlıyorlar. Hatta zekâ seviyelerinin evcil kedilerle eşit olduğunu söyleyenler de var. Deniz bilimci Neil Mc Daniel onlar için “gözlerinde anlam dolu bir bakış var ve sanki bizleri tanıyor gibi” diyor.

Keldağ’dan Saros’a kadar her dalışımızda ürkek ama “beni görün” der gibi fark edilmeyi bekleyen, sıcak bakışlarıyla bize eşlik eden ve bize resmen poz veren bu sevimli ve zeki canlılara denizin ruhundan selam olsun…

Habitatı ve Anavatanı: Orta Amerika kıtası Meksika Yukatan bölümü

Beslenme Biçimi: Hem etçil, hem otçul. Su tabanındaki küçük canlılar ve yosunlar.

Davranış Biçimi: Orta derecede agresif.

Kendi Türlerine Davranışı: Bulunduğu akvaryumda sadece 1 erkek olması önerilir

Yüzme Seviyesi: Orta – Yüzey

Cinsiyet Ayrımı: Erkekler daha renkli ve üst yüzgeçleri daha gelişkindir. Erkeklerde gonopod bulunurken dişilerde bulunmaz.

Üreme: Canlı doğum (Yumurtanın balığın karnından ayrıldıktan hemen sonra yırtılması ile)

Sıcaklık: 25-28°C

En Fazla Büyüdüğü Boy: Erkekler 12 cm, dişiler 18 cm.

En Az Akvaryum Hacmi: 60 lt. İri boyutlara ulaşmaları için en az 300 litrelik tanklar gereklidir.

Su Sertliği: Sert

pH: 7.5-8.5

Zorluk Seviyesi: 3

Genel Yorum: Nehrin denize döküldüğü bölümlere yakın yaşadıkları için akvaryumlarının suyu acı olmalıdır. 50 litreye bir çay kaşığı tuz atmak hem acı su şartlarını sağlayacak hemde balığın mantara ve beyaz beneğe karşı dirençli olmasını sağlayacaktır. Akvaryumda 3 dişi 1 erkek olarak bakılmaları önerilir, 2 yada daha fazla erkek konulduğunda baskın olan erkek diğer verliferayı hırpalayabilir. Üremeleri diğer canlı doğuranlara göre biraz zordur, yavrular artemia ve toz yemle beslenebilir. Erkeklerin sırt yüzgeçleri kur döneminde balık için çok önemlidir, hacim olarak küçük akvaryumlarda balığın üst yüzgeci fazla gelişmez.

Bilgilerin Açıklaması

Davranış Biçimi: Balıkların karma tanklardaki davranış biçimidir. Üreme döneminde hemen her canlının daha saldırganlaştığını göz önünde bulundurmak gerekir.
Yüzme Seviyesi: Balığın doğal şartlarda nerede yüzdüğü ile ilgili bilgidir.
En Fazla Büyüdüğü Boy: Balığın geldiği en büyük boydur. Genellikle bu boya gelmesi zorken, bazı bireylerin bu boyu geçtiği de görülebilir.
En Az Akvaryum Hacmi: Balığın karma tankta rahat yaşayabilmesi için gerekli minimum hacimdir. Üretim tankları gibi 2 balığın bulunduğu durumlarda daha küçük tanklar kullanılabilir. Sırasıyla; balığın ortalama boyuna, hareketliliğine ve narinliğine bakılarak değerlendirilmiştir.
Zorluk Seviyesi: 1 en kolay, yeni başlayanlar için uygundan. 5 en zor, sadece uzman akvarisltere uzanan balığın akvaryum şartlarında beslenmesini zorluğu ile ilgili bilgi.

 İdeal bir rottweiler orta boyda, sağlam ve güçlü bir köpektir. Rengi siyah, kahverengi, lekeleri çok belirgindir. Sağlam yapısı, gücünü, çevikliğini ve dayanıklılığını sergiler. Erkek köpekler, dişilere göre daha iri, kemikleri daha kalındır. Dişiler belirgin bir şekilde feminen yapılıdır, ama dayanıklılık ve güçlerinden hiç bir şey kaybetmezler.

 Boy, oran, yapı :

 Erkekler 61-68 cm, dişiler 58-63 cm arası, her birinde orta ölçüler tercih edilir. Doğru oranları yükseklik ve standartın içinde kalan vücudu çok önemlidir. Enseden kuyruk sokumuna kadar olan beden uzunluğu cidago(omuz) yüksekliğinden biraz fazladır, en ideali yükseklik/uzunluk oranının 9/10 olmasıdır. Kemik ve kas yapısı, bedenini taşımaya yeterli olmalı ve ona son derece güçlü bir görünüm vermelidir. Erkeklerde ağırlık yaklaşık 50 kg dişilerde ağırlık yaklaşık 42 kg ‘dır.

 Önemli Kusurlar :

 Orantısal bozukluk, küçük boy, büyük boy, cinsiyet karakterlerinin yer değiştirmesi (dişi gibi erkek köpek ;erkek köpek gibi dişi)

 Baş : Orta boyda, kulaklar arasında geniş, yandan bakıldığında alın çizgisi hafif kubbeli, stop çok belirgin, üst ve alt çene çok güçlü, alnın kırışıksız olması tercih edilir, ancak köpek bir şeye dikkat ederken bazı kırışıklıklar görülebilir. İfade asil, dikkatli ve kendinden emin. Gözler orta boyda, badem seklinde, ne patlak, ne de içe gömük değildir. İstenilen göz rengi koyu kahvedir.

 Önemli Kusurlar : Sarı renkte gözler, farklı renk ve yapıda gözler, göz kenarlarında tüy bulunmaması.

 Diskalifiye Nedenleri : Patlak göz, içe gömük göz

 Kulaklar : Orta boyda, sarkık üçgen biçiminde. Köpek dikkat kesildiğinde kulaklar kafa çizgisi ile aynı düzeyde olur ve sanki genişlemiş gibi görünürler.  Kulaklar birbirinden ayrı olmalı, aşağı sarkık durmalı ve iç kısmı kafaya yatık olmalıdır. Kulak ucu hemen hemen yanak ortasında son bulur.

 Önemli Kusurlar : Kulakların yanlış taşınması (yanaktan kafadan uzak durmaları)

 Ağız : Ağız çizgisi düzdür, stopta geniş başlayarak uca doğru hafifçe incelir. Yinede ağız ucu geniş ve çene belirgindir. Bunun ucu her zaman siyah, yuvarlak değil, daha çok geniştir.

 Dudaklar : Her zaman siyah, köşeleri kapalı, ağız içindeki renk pigmentasyonun da siyah olması istenir.

 Önemli Kusurlar : Ağız pigmentasyonunun olmaması (pembe ağız).

 Dişler :  42 adet diş( üstte 20, altta 22 adet), güçlü, doğru yerleşmiş, makas şeklinde kapanırlar – alt kesici dişler, üst kesici dişlerin iç kısmına değerler.

 Önemli Kusurlar : Dişlerin karşılıklı kapanmaması, herhangi bir dişin eksik olması, üst kapama, alt kapama dişler, iki ya da daha çok sayıda dişin eksik olması.

 Ense : Ense güçlü, iyi adaleli, biraz uzunca, hafif kubbelidir.

 Sırt Çizgisi : Sırt sağlam ve düz bir çizgidedir, cidagonun arkasından başlayarak düz bir hat seklinde kalçalara kadar uzanır. Köpek yürürken de dururken de sırt çizgisi düz kalır.

 Beden : Göğüs geniş ve derindir, dirseklere kadar iner, göğüsün ön kısmı yapılı, kaburgalar ovaldir.Sırt düz ve güçlü, kasıklar kısa derin ve iyi adalelidir.

 Kuyruk : Kuyruğun duruşu boyundan daha önemlidir.Doğru şekilde sırt çizgisinin bir uzantısı gibi görünür. Köpek heyecanlı iken veya yürürken biraz dikleşir.

 Ön kısım : Omuzlar uzun ve arkaya yatıktır. Üst kolun boyu, kürek kemiği ile aynıdır. Cidagodan dirseğe kadar olan uzunluk ile dirsekten yere kadar olan uzunluk birbirlerine yakın değillerdir. Ayaklar yuvarlak ne içe, ne dışa dönük değillerdir. Tırnaklar kısa, güçlü ve siyahlardır. Mahmuzlar alınabilir.

 Arka kısım : Arka kısımdaki açılar ön kısımdaki açıları dengeler. Üst kalça oldukça uzun, çok geniş ve iyi adalelidir. Diz eklemi belirgindir. Alt bacak uzun, geniş ve güçlüdür. Arkadan bakıldığında arka bacaklar düz, kuvvetli ve geniştir, bir bedeni taşıyacak kadar birbirinden uzaktır. Arka ayaklar ön ayaklara göre biraz daha uzundur, ne içe ne dışa dönük değildir.Yastıklar kalın ve sert, tırnaklar kısa ve siyah olmalıdır. Mahmuzlar alınmalıdır.

 Tüyler : Dış tüyler düz sert, sıkı ve orta boyda. Alt tüyler ense ve kalçalarda bulunmalı, ama iklime bağlı olarak daha az veya daha çok olabilir. Alt tüyler dış tüylerin arasından görünmemeli. Tüyler kafa, kulaklar ve bacaklarda çok kısadır. Rottweiler ın tüyleri tıraş edilmez.

 Kusurlar : Dalgalı tüyler.

 Önemli Kusurlar : Açık, aşırı kısa ve kıvırcık tüyler, alt tüylerin hiç bulunmaması, doğal tüylerin boyunu değiştirecek tüy tıraşı.

 Diskalifiye Nedeni : Uzun tüyler.

 Renk : Her zaman siyah, maun ile pas rengi arası lekeler. Siyah ile lekeler arasındaki çizgiler çok belirgin olmalıdır. Lekelerin yeri şu şekilde olmalıdır:

 Her bir gözün üzerinde birer leke, yanaklarda ağzın her iki yanında bir çizgi halinde, ama burun üzerinde değil; ön bacaklarda arkalara doğru; arka ayakların iç kısmından diz kapaklarına doğru ve topuktan parmaklara kadar öne doğru genişleyerek, ama siyah rengi de tamamen ortadan kaldırmadan parmaklar üzerinde siyah çizgiler olmalı. Alt tüyler gri, ten rengi veya siyahtır. Lekelerin yeri ve miktarı önemlidir ve beden renginin %10 ‘unu aşmamalıdır.

 Önemli Kusurlar : Saman renginde aşırı miktarda veya az miktarda lekeler, köpeğin her hangi bir yerinde beyaz lekelerin bulunması ( birkaç tane beyaz tüy leke anlamına gelmez)

 Diskalifiye Nedeni : Beden renginin siyah dışında her hangi bir renkte olması, lekelerin bulunmaması

 Yürüyüş : Yürüyüşü dengeli, uyumlu, emin, güçlü olmalı, ön bacaklar ileriye doğru iyi uzanmalı, arka bacakların itişi güçlü olmalı. Ön ve arka bacaklar ne içe ne dışa doğru atılmaz, arka bacaklar ön bacakların adımlarına dokunmalı. Sırt çizgisi hareket halindeyken düz kalır. Hız arttıkça, bacaklar merkez çizgiye doğru karın altına doğru sürülür.

 ”Ne olmuş buna böyle?” 

 ”Aşık olmuş abisi… Kızma garibana…”

 ”Kim bu kara talihli kız ?”

 ”Gidecek misiniz?” dedi Paspas ruhsuz ruhsuz. Bir hafta önce, eve döndüğünden beri böyle ruhsuz davranıyordu. Temmuz ayının bu güzel günlerini salt bahçede yatarak çarçur ediyordu. Elif onun bu haline endişe ediyordu. Paspas süper olması dolayısıyla diğerlerine oranla daha enerjik bir kediydi. Ama sanki hastaymış gibi yatıp, sadece yemek ve tuvalet ihtiyacı için kalkması…

 ”Sen bizi kovuyor musun?” dedi Paspas’ın iki misafirinden biri. Bu misafir, beyaz bir iran kedisiydi. Basık suratı ve bakır rengi gözleri ona korkutucu bir hava katıyordu. Ve sokağa atılan bu cins misafirin adı Bızdık’tı. Diğer misafir ise hayatında hiç ev yüzü görmemiş, atak, çevik bir tekir kediydi. Her tarafından fırlayan kemikler ne kadar zayıf olduğunun göstergesiydi.

 ”Paspas ?” dedi gri tekir. “Durum bu kadar vahim mi?” Paspas arkadaşına bakmakla yetindi. Elif o sırada üç kedinin bulunduğu bahçeye çıktı. Gri tekir hemen yitiklere karıştı. Sokakta doğup büyüyen hemen her kedi gibi insanoğlundan korkuyordu.

 ”Çopar, Elif bir şey yapmaz. Zaten güvenmesem konuşmak için onu seçmezdim.” Gri tekir Çopar yavaş yavaş çalılardan çıktı. Elif, Paspas’ın baş ucuna çöktü. Onun kafasını okşadı.

 ”Ne oldu güzel kedim ? Hadi anlat bana ?”

 ”Bize bile anlatmıyor ki…” diye miyavladı Çopar. Çopar süper bir kedi olmadığı için Elif onu anlamıyordu.

 ”Ne dedi?” diye sordu bu sebeple.

 ”Hiçbir şey demedi…!” dedi Paspas insanca.

 ”Paspas, anlatmayacak mısın ?” dedi Elif.

 ”Hayır,” dedi Paspas insanca. O zaman “kalk gidiyoruz” diye dürtükledi Paspas’ı, Çopar.

 ”Ben hiçbir yere gitmiyorum.” dedi Paspas ruhsuzca. Paspas’tan daha iri olan Bızdık, onu tuttuğu gibi ayağa kaldırdı. Paspas ona karşı koyabilirdi. Ama içinden o bile gelmiyordu. Dostlarının peşine takıldı. Çopar yerleri kokluyor ve yön veriyordu. Bızdık kaçmasın diye bir gözünü Paspas’tan ayırmıyordu. Sonunda bir çocuk parkına vardılar. Paspas bu çocuk parkını hemen tanıdı. Bu, bir hafta önce geldiği çocuk parkıydı. Çopar gözlerini ileriye dikti.

 ”Şu dişilerden biri mi Paspas’ım ?” dedi Çopar. Paspas, Çopar’ın baktığı yöne baktı. Bir grup dişi onlara bakarak fısıldaşıyordu.

 ”Yoksa; şu bize doğru gelen mi ?” dedi Çopar. Bembeyaz bir dişi onlara doğru geliyordu. Ama dişi Bızdık’ın önüne oturdu ve güzel yeşil gözlerini ona dikti.

 ”Selam,” dedi sonunda. Bızdık gülümsedi. O; hem cins, hem yakışıklı bir kedi olduğu için kızların dikkatini çekiyordu.

 ”Selam,” dedi Bızdık. “Ben Bızdık. Senin adın ne ?”

 ”Karbeyaz…” dedi dişi. “Şurada konuşalım mı ?” Bızdık ile Karbeyaz uzaklaştılar.

 ”Şuna bak!” diye mırıldandı Çopar hiddetle. “Sanki ona kız arkadaş bulmaya geldik buraya…” Aslında Bızdık’ı kıskandığı belliydi. Çopar’ın gözleri Paspas’a kaydı. Çatık kaşları birden havaya kalktı.

 ”Paspas’ım, iyi misin dostum ?” Paspas gözlerini ileriye dikmiş, gülümsüyordu. Oysa bir haftadır hiç gülümsememişti. Birden jet hızıyla koşmaya başladı. Ve birtakım çocuğun önünde durdu. Çocuklar bir dişi kediyi boynunun arka tarafından (ense diyebiliriz) tutmuş kaldırmışlardı.

 ”Yere bırakın onu !” dedi Paspas insanca.

 ”Kim dedi onu ?” dedi serseri tipli bir çocuk.

 ”Ben,” dedi Paspas ” onu bırakın !!!” Çocuklar korkuyla Paspas’a baktılar. Ve kediyi bırakıp tüydüler. Yere bıraktıkları kedi Paspas’a döndü.

 ”Süper kedilik kanunlarını çiğnedin ! Seçtiğin dışında insanlarla konuşman yasak !” dedi Zilli.

 ”Ama bir kediyi kurtardım. O zaman süper kedilik kurallarını çiğnemiş sayılmam. ” dedi Paspas büyük bir keyifle.

 ”Süper kedi mi ? Kimmiş o ?” dedi o sırada gelen Çopar.

 ”Benim buraya gelip, Zilli ile karşılaşmamı sağladığın için sensin Çopar…” dedi Paspas..

Erişkinlerin Eğitimi Daha Güçtür:   Konuşmasını istiyorsanız erişkin bir muhabbet kuşu almamaya dikkat edin. 9 haftalıktan birkaç gün geçmesi önemli olmayabilir; ama 9 aylık bir muhabbet kuşu konuşmayı hiç öğrenemeyebilir. Kuşhanede bir süre bekletilmiş dişiler konuşma konusunda isteksiz olacaktır.
Yine de bunların çok bir önemi yoktur. Konuşmayan muhabbet kuşları da mükemmel bir dost olarak günlerinize neşe katacaktır.