Hastalığın nedeni nedir?

Böbrek, idrar kesesi ve üreterlerin tümünün birlikte yangılanması olarak tanımlanan hastalık özellikle ileri yaştaki kediler de daha sık görülmektedir.

Hastalığın primer nedeni bakterilerdir. Doğrudan böbreklerde enfeksiyon şekillenebileceği gibi, alt üriner sistemde şekillenen bir enfeksiyonun böbreklere kadar ulaşması sonucu da şekillenebilir.

Üriner sistemde tıkanmaya neden olan urolithiazis (idrar taşı), idrar kesesi atrofisi (idrar kesesinin işlevini kaybetmesi veya küçülmesi), glomerulonefritis ve şeker hastalığı nedeniyle de pyelonefritis şekillenebilir.

Yukarıda saydığımız bu nedenler pyelonefritislerin, bakteriyel enfeksiyonlar ve sekunder enfeksiyonların böbreklere ulaşması veya tıkanmaya bağlı olarak şekillenen embolik nefritislerin tüm sisteme yayılması gibi farklı yollarla şekillenebileceğini göstermektedir.
Hastalığın hazırlayıcı nedenleri nelerdir?

Üriner sistemde var olan enfeksiyonlar ve bunların yayılarak böbreklere ulaşması hastalığın oluşumunda önemli rol oynamaktadır. Ayrıca cinsiyet ve yaş gibi hasatlığın oluşumunu kolaylaştıran faktörler dışında ürüner sistemde şekillenen bir enfeksiyonun böbreklere ulaşması da hastalığın oluşumunu kolaylaştıran önemli bir faktördür.
Hastalığın gelişimi nasıldır?

Kedilerde pyelonefritisler, iltihaplı ve iltihapsız olarak iki formda gelişebilir. Genellikle bakteriyel kökenli olgular iltihaplı formda ve akut olarak şekillenen olaylardır. Bu tür akut vakalarda böbreği etkileyen bir enfeksiyon söz konusudur ve buna bağlı olarak kısa sürede toksemi belirtileri şekillenebilir. Erken müdahale edilmediği durumlarda gelişimi pek olumlu değildir.

Kronik olgular genellikle tıkanmalara ve sekunder enfeksiyona bağlı olarak ağır gelişen olaylardır ve çoğu zaman kronik böbrek yetmezliği ile sonuçlanmaktadır.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Klinik olarak gözlenebilen en önemli bulgular, iştahsızlık, yüksek ateş ve kusmadır. Kısa sürede vücut dehidre (vücudun susuz kalması) olabilir.

İdrar kanlı olabileceği gibi yapılan idrar analizinde iltihap tespit edilebilir. Ancak bu belirtiler tüm idrar yolları hastalıklarında görülebileceğinden spesifik değildir.

Elle yapılan muayenelerde böbreğin ağrılı ve büyümüş olduğu tespit edilebileceği gibi ağrı nedeniyle kambur duruşda görülebilir.

İlerlemiş olaylarda veya yangının her iki böbreği etkilediği durumlarda üremi de şekillenebilir.

Tıkanmalar sonucu gelişen pyelonefritis olaylarında idrar yapamama veya idrar miktarında azalma gibi bulgularda görülebilmektedir.

İdrar ve kan tahlili gibi kimsasal analizler ile iltihap ve enfeksiyonun varlığının tespiti hastalığı akla getirmelidir. Tam bir tanımlama ultrasonografi ile yapılabilir. Pyelonefritis vakalarında şekillenen enfeksiyon odakları böbreğin medulla bölümünde tespit edilebilir.

Ayrıca idrarın bakteriyolojik olarak muayenesinin yapılarak enfeksiyon etkenlerinin tespit edilmeside tam bir teşhis için gereklidir.
Sonuç

Deforme olan böbrek dokusunun kendini yenilemesi pek mümkün olmadığından, tüm böbrek hastalıklarında olduğu gibi pyelonefritislerde de erken dönemlerde teşhis hastalığın seyri yönünden önemli taşımaktadır.

Hastalığın sebebi nedir?

Taş oluşumuna neden olan mikroskopik yapıda kristaller zaman içinde çökelti oluşturarak birikirler ve kum tanelerine benzer bir yapıya dönüşürler. Bu kum tanelerinin üzerinde biriken çökeltiler büyüyerek bazen bir kaç santim çapı olan taşlar oluşur.

Bu taşların yapısı genellikle strüvit taşı dediğimiz magnezyum amonyum fosfattan oluşur. Bunun dışında kalsiyum oxalat, amonyum ürate taşlarıda idrar kesesinde bulunabilir. Ancak en çok görülen taşlar strüvit taşlarıdır.

Bu taşların oluşmasındaki sebeb idrar ph’sının değişkenliğidir. Örneğin idrarın alkali oluşu strüvit taşlarının oluşumuna, asidik oluşu ise kalsiyum oxalat taşlarına sebeb olmaktadır. İdrar ph’sının alkali oluşundaki sebebler ise diyetteki yüksek protein veya idrar kesesindeki bakteriyel enfeksiyonlardır.

Hastalık kedilerde oldukça sık görülmektedir.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

En çok görülen semptom idrar yapma sırasındaki zorluktur. Hasta idrarını tutuk tutuk yapar ve uzun bir süre idrar yapma pozisyonunda kalır.
Çoğunlukla idrar kanlıdır,

Bakteriyel enfeksiyon devreye girmişse ateş çok görülen semptomdur,
Ağrının fazla olduğu yada idrar yollarında tıkanma olması durumunda yemek yeme kesilir ve karın bölgesi şişer,

Uzun süren vakalarda hasta kilo kaybına uğrar,

Bir kaç gün idrar yapamaması durumunda hasta şoka girebilir,

Kedilerde sıklıkla penisin tıkanmasına neden olacak kadar çok miktarda kum oluşur ve hastada ciddi problemlere neden olur.
Nasıl önlem alabiliriz?

Hastalıktan korumak için profesyonel hazırlanmış diet kuru mamalar tercih edilmelidir. Çünkü bu tür mamalar özellikle bu gibi durumlar göz önüne alınarak formüle edilmişlerdir.

Eğer hastalık oluşmuş ise ve sadece kum dökme şeklinde görülüyorsa tıkanmalar giderilmeli ve varsa bakteriyel komplikasyonlar önlenmelidir.

Ayrıca durum düzelene kadar ve daha sonrasında da diet mamalarla beslenme devam etmelidir.

İdrar kesesi içindeki büyük taşlardan kurtulmanın tek yolu operasyonla alınmalarıdır.

Kedilerde süreklilik gösteren penis tıkanmaları varsa bu durumdan kurtulmanın yolu penisin çıkışının bir operasyonla genişletilmesidir.

Hastalığın nedeni nedir?

İdrar kesesinde pek çok nedene bağlı olarak yırtık şekillenebilir. Küt bir darbe, aşırı dolu keseye yapılan basınç, tıkanma olgularında sonda uygulaması veya basınç nedeniyle kendiliğinden yırtılma, idrar kesesinde tümör, trafik kazaları vb. nedenlerle idrar kesesinde yırtık şekillenebilir.

Kedilerde bölgedeki kas yapısının daha ince olması, trafik kazalarının sık şekillenmesi ve kesenin elle kolay ulaşılabilir olması nedeniyle köpeklere oranla daha fazla görülür.
Hastalığın hazırlayıcı nedenleri nelerdir?

İdrar kesesinde yırtıkların oluşmasında en büyük hazırlayıcı etken kesenin aşırı dolu ve gergin oluşudur.
Hastalığın gelişimi nasıldır?

İdrar kesesinde büyük bir yıtık veya doku kaybına neden olan bir hasar varsa hastalığın gelişimi kötü yönde olabilir. Üzerinden 24 saat geçmiş veya geç farkedilmiş vakalarda ise çoğu zaman şok ve buna bağlı olarak ölümler görülebilir.

Küçük yırtılmaların söz konusu olduğu durumlarda erken müdahale ile tedavi şansı yüksek olabilir.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Karın bölgesinde hassasiyet ve palpasyonda ağrının varlığı yeni şekillenmiş olaylarda ilk tespit edilen belirtilerdir.

Klinik bulgular yırtığın büyüklüğüne bağlı olarak değişik şiddette olabilir.

Büyük bir yırtığın varlığında veya üzerinden bir kaç gün geçmiş olaylarda idrar karın boşluğunda toplanacağından elle muayene sırasında karın bölgesinde dalgalanma hissedilebilir. İleri dönemlerde depresyon ve kusma gibi belirtileri görmek mümkündür .İdrar yapmak için ıkınma olmasına karşı idrar yapamaz.

Yırtığın küçük olduğu durumlarda az miktarda kanlı idrar görülebilir. Karın bölgesinde hassasiyet ve ilerleyen durumlarda karın boşluğunda idrar toplanması nedeniyle dalgalanma tespit edilebilir.
Sonuç

Nedeni veya yırtığın büyüklüğü ne olursa olsun şok ve peritonitis oluşmasına neden olabileceğinden erken müdahale önemlidir.

Tedavisi sadece operatif olarak yapılabilir. Ancak gelişebilecek enfeksiyon riskine karşı önlem alınmalı ve mutlaka ilaç tedavisi ile desteklenmelidir.

Hastalığın nedeni nedir?

Kelime anlamı kör kese olan diverticulum, idrar kesesine açılan kese olarak tanımlanabilir.

Doğmasal olarak veya edinsel olarak bir tıkanma sonucu şekillenebilir. Seyrek görülen bir durumdur.
Hastalığın hazırlayıcı nedenleri nelerdir?

İdrar kesesi kasının zayıflamasına neden olan durumlar hastalığı kolaylaştırıcı faktördür. Özellikle kese çıkışında şekillenen bir tıkanma ve kesenin aşırı gerginliği kasların zayıflamasına neden olan etkenlerin başında gelir. Ayrıca darbe ve hatalı maniplasyonlar-palpasyonlar sonucuda kese kaslarında zayıflama söz konusu olabilir.
Hastalığın gelişimi nasıldır?

İdrar kesesi divertikulumları gerçek ve yalancı divertikulum olarak iki şekilde gelişebilir. Gerçek divertikulumlarda tüm kese katları ile birlikte bir genişleme söz konusudur. Bu olgularda özellikle divertikulum boyutuda büyük olursa içinde biriken idrarın boşalması güç olacağından hastalığın gelişimi olumsuz olabilir. Çünkü biriken idrar enfeksiyon kaynağı olabileceği gibi taş oluşumunuda kolaylaştırır.

Yalancı divertikulum olgularında kesenin mukazasında şekillenen bir bombeleşme söz konusudur. Çoğu zaman herhangi bir müdahale yapılmaz.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Klinik olarak spesifik bulgusu yoktur. Çoğu belirtisi sistitise benzer. Sık idrar veya kanlı idrar yapma gibi belirtiler görülebilir.

Şüpheli durumlarda idrar kesesine radyopakt bir madde uygulanarak yapılan radyoğrafik bakı ile tam bir tanı yapılabileceği gibi boyutu da görülebilir.
Sonuç

Klinik olarak sık karşılaşılan bir durum olmamasına rağmen, divertikulumun şekillendiği durumlarda özellikle genişleyen bölgede idrar birikmesi ve idrar taşlarının oluşmasını kolaylaştırması nedeniyle önem taşımaktadır.

Hastalığın nedeni nedir?

İdrar kesesinin yangısı olan sistitis, özellikle bakteriyel enfeksiyonlara bağlı olarak şekillenmektedir. Ancak enfeksiyona bağlı olmayan nedenlerle de şekillenebilir.

Kedilerde özellikle üretranın tıkanması, bakteriyel enfeksiyonlar, vitamin A yetersizliği, erken dönemde kastrasyon gibi nedenlerle komplike sistitis olguları sık görülür.

Enfeksiyon doğrudan idrar kesesinde şekillenebileceği gibi, sonda uygulaması gibi mekanik bir işlem sırasında vajinada veya urethrada var olan enfeksiyon etkenlerinin keseye ulaşması veya kan yolu ile etkenlerin idrar kesesine ulaşması sonucunda da olabilir.
Hastalığın hazırlayıcı nedenleri nelerdir?

Sistitislerin şekillenmesinde travma, glikozüri ve idrarın kesede birikimine neden olan faktörler hastalığın oluşumunu kolaylaştıran en önemli faktörlerdir.

İdrarın keseden dışarı akışını engelleyen idrar taşı, urethrada deformasyon, tümör, idrar kesesinin torsiyonu (dönmesi), doğmasal anomaliler ve idrar kesesinde divertikulum gibi bir nedene bağlı olarak idrar, keseseden akamaz ve birikmeye başlar. Bunun sonucunda kese duvarında şekillenen hasar ve idrarın kimyasal yapısında oluşan değişimlere bağlı olarak yangı şekillenebilir.

Şeker hastalığı, böbrek hiperplazisi (renal cortical hyperplazi), kalıtsal böbrek hastalıkları sonucunda gelişen glikozüri özellikle artan glikoz nedeniyle bakterilerin kolay üreyebildiği bir ortam oluşturduğu için enfeksiyon oluşumu da daha kolay olur ve sistitis gelişebilir.

Ayrıca idrar kesesini etkileyen travmalar kesede şekillenen hasar nedeniyle yangının şekillenmesini kolaylaştırabilir.
Hastalığın gelişimi nasıldır?

Hastalık akut veya kronik formda görülebilir. Genellikle çevre organ enfeksiyonları ile komplike olmayan ve sadece idrar kesesi ile ilgili olarak şekillenen akut vakalarda uygun bir tedavi ile iyileşme süreci oldukça çabuk olabilir. Ancak hastalığın oluşumuna neden olan hazırlayıcı faktörler varsa kolayca nüksedebilir.

Kronik vakalarda ve üriner sisteme ait enfeksiyonlarla komplike vakalarda daha uzun süreli tedavi gerekebilir. Özellikle nefritisler ile komplike olan olaylarda devamlı nüksler olabileceği gibi hastalık olumsuz bir seyir izleyebilir ve genellikle iyileşme süreci uzar.
Hastalığın belirtileri nelerdir?

Klinik olarak en belirgin bulgu sık sık idrar yapma isteğidir. Ancak ağrı nedeniyle kesik kesik ve az miktarlarda idrar yapmayı tercih ederler. Çoğunlukla eylemin sonunda idrarın son damlalarının kanlı olduğu dikkat çekicidir. Hastada genel bir huzursuzluk dikkat çekicidir. Hastanın idrarını yapamadığı durumlarda karın bölgesinde bir şişlik ve gerginlik söz konusudur.

Genel durum akut sistitislerde iyidir ve iştahında herhangi bir bozulma yoktur. Özellikle üriner sisteme ait başka bir enfeksiyon ile birleşmemiş akut olaylarda sadece idrar yaparken görülen problem dışında hiç bir belirti görülmeyebilir.

Ancak başka bir enfeksiyon ile komplike olduğunda genel durumda bozulmalar, iştahsızlık, ateş, kusma üriner sisteme ait belirtiler ve bu enfeksiyona ait bulgularda görülebilir.

Kronikleşen sistitislerde idrar yapma sırasında görülen klinik bulgular yanında kese duvarında kalınlaşma şekillenebilir ve ileri dönemlerde bu kalınlaşma elle yapılan muayene sırasında dıştan tespit edilebilir.
Sonuç

Üriner sisteme ait hastalıklarla kolayca karışabilen sistitislerin tanısında laboratuvar bulgularına ihtiyaç duyulur. İdrarın kimyasal analizinin yapılması, ultrason bulguları (kronik vakalarda kese kalınlaşması) ve radyopak madde kullanılarak yapılan radyografi bulguları ile tanısı yapılabilir.

Kolayca nüksedebilen bir hastalık olduğundan, oluşumuna neden olan hazırlayıcı faktörlerin elimine edilmesi tedavide büyük önem taşımaktadır.

Kedilerde özellikle de erkek kedilerde sık görülen idrar taşına bağlı tıkanmalar sonucu idrar kesesinde biriken idrar sistit oluşumunu kolaylaştıran önemli bir faktördür. Bu nedenle tedavide idrar taşı oluşumunu önleyici tedbirlere öncelik verilmesi gerekir.