Yeni bir köpek yavrusu alirken ya da büyütürken en çok üzerinde durulmasi gereken konularin basinda onun iskelet yapisi gelmelidir. Kemiksel gelisimin tamanlanma süresi irklara bagli olarak 8 ayda 24 aya kadar uzayabilmektedir. Pekinese, Pincher gibi küçük irk hayvanlarda 8 ayda tamamlanan bu süre; Kangal, St. Bernard, Danua gibi yüksek irklarda 2 yasa kadar devam eder. Gelisimin hizi embrio döneminden basliyarak (özellikle hamileligin 40. gününden itibaren) giderek yavaslayan bir hizla ilerler ve irreversibledir. Yani ilk aylarda kaybedilen gelisim hizina daha sonraki aylarda asla ulasilamayacagi gibi; kötü geçirilen bir bebekligin açiginin ileriki aylarda kapatilmasi da tam olarak mümkün degildir. Yani “yüksek irktan” bir köpek yavrusundaki kemik gelisiminin çok daha fazla üzerinde durulasi bir konu oldugunun bilinmesi gerekmektedir. Bebeklerde özellikle ön bacak bilek eklemlerinden baslayan siskinlikler ve parantez tarzinda egilmeler iskelet gelisiminde islerin yolunda gitmedigini gösterir.

Bu konuda etkili baslica faktörler; Beslenme, saglik durumu, mevsim, hareketlilik, emzirilen yavru sayisi, irk ve bireysel yatkinliklar olarak siralanabilir. “Beslenme” basligi altina tüm yasamsal metabolizma faaliyetleri girmekle birlikte; özellikle kemik kimyasini olusturan elementlerin alinan gidalarda mevcut tutmaya dikkat etmek tarzinda bir konu olarak ele alabiliriz. Kemik yapisinin minerallerden olusan “inorganik”; kemik hücreleri ve kemik dokusundan olusan “organik” olmak üzere iki kismi vardir. Inorganik bölüm esnek olmayan kirilgan bir yapidadir. Bu yapi major elemanlar kalsiyum, fosfor, magnezyum ve diger minör elemanlariyla tamamen minarellerden olusan kisimdir. Organik bölüm ise protein yapidadir ve oldukça elastiktir. Bu iki ana yapinin gelisim süreci içinde son derece dengeli tarzda olusmasi gerekir. Mineralin yogun birikimi asiri sertlik sonucu kirilganligi, proteinin yogun birikimi asiri elastikiyet sonucu çarpikligi dogurur. Mineral tuglalarin binada yerlerine yerlestirilebilmesi (ki biz buna mobilizasyon adini veriyoruz) özellikle D vitamininin vasitasiyla yapilabilmektedir. Fakat gidalarla alinan D vitamini ancak günesin ultraviolet isinlari sayesinde deride aktif hale dönüsebilmektedir. Bu sebepten bebeklerin bol bol günese maruz olmalari gereklidir. Hem kapali ortamlarda bakilanlar hem de kis aylarinda doganlar bu yüzden kemik gelisimi ile ilgili sorunlar yasayabilirler. Sehir ortaminda veteriner hekimlerin ve yetistiricilerin en çok dikkat ettikleri viral etkenlerden uzak durma aliskanliklari genellikle yüksek irklara mensup yavrularin bu tuzaga çok düsmeleri ile sonuçlanir. Asi programi bitmeden evvel “tecritleme” istegi ile günesle bulusamayan bebeklerin kemik gelisiminde aksama yasanacaktir. Disari çikamayan bir yavru günes eksikliginin yani sira çok fazla harekette edemeyecektir, bu da hem eklem ekzersizlerinin yetersizligini ve hemde az enerji sarfiyatiyla gereksiz kilo alinima sebep olur. Olmasi gerekenin üzerinde agirlik yer çekiminin aksi yönde uzayan kemiklerin çarpilmasina vesile olur. Bu faktörlerden yola çikarak asilama periyodu içindeki dönemde mutlaka hareket ve günes isinlari etmenlerine önem vermek gerekmektedir. Paraziter problemler barsaklarda tüm mineralleri ve D vitamininIn emilimini engellediginden, ciddi kemik bozukluklari yaratacaktir. Bu yüzden tüm yavrular zamaninda rutin parazit tedavisine tabi tutulmalidir. Yavru sayisida sabit olan süt miktarinin bölünecegi anlamina geldiginden önemli bir faktör olarak etkileyecektir. Sayinin fazla oldugu durumlarda, anne sütünün yani sira ek besinlerle yavrularin beslenmesinin desteklenmesi gerekmektedir

Hastalığın nedeni nedir ?

Hastalığın oluşmasının nedeni özellikle büyüme döneminde kalsiyum, fosfor ve D vitamini eksikliğine bağlı olarak kemik yapının yetersiz gelişimidir.

Hastalığın gelişimi nasıldır ?

Kalsiyum, fosfor ve D vitamini birbirlerinin etkisini destekleyen, işlevini artıran bir mekanizma ile çalışır. Bu nedenle herhangi birinin eksikliği kemik metabolizmasında aksamaya neden olabilir.

Kalsiyumun kemiklerde aktif hale gelmesi D vitamini etkisiyle paratiroid hormon tarafından sağlanır. D vitamininin eksikliği halinde paratiroid hormon kalsiyumun kemiklerde yerleşmesini sağlayamaz ve vücut sıvılarında kalsiyum düzeyi artar bu durumda özellikle büyüme döneminde demineralizasyona neden olur.

Fosfor kemiklerin kalsifikasyonunda kalsiyum ile birlikte çalışır ve kalsiyum/fosfor oranının 2/1 olması normal düzen için gereklidir. Bu dengenin herhangi bir mineral lehine bozulması kemik gelişimini olumsuz etkiler.

Kalsiyumun, fazla alınması halinde kanda artan miktarın düzenlenmesi için organizma tarafından kemiklerdeki fosfor iyonları geri alınır ve kalsiyumla birleşerek atılımı sağlanır. Fosforun fazla alınması halinde ise bu kez kemiklerden kalsiyum alınarak benzer işlem gerçekleşir. Her iki durumda da kemik doku etkilenir ve normal gelişimini sağlayamaz.

D vitamininin görevi, kalsiyumun bağırsaklardan emilimini, kalsiyum ve fosforun vücutta tutulmasını ve kemik dokuya geçişini sağlamaktır.

Eksikliği halinde bu işlevlerde aksamalar ve dolayısıyla da kemik gelişiminde yavaşlamalar olacağından raşitizmin şekillenmesine neden olur.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Hastalığın karekteristik belirtisi, özellikle uzun kemiklerde eğilme ve palpasyonda ağrıdır. Kemiklerin epifiz kısımlarında, kıkırdak dokunun artması, genişlemesi, kalınlaşması ve buna bağlı olarakda kemiğin normal gelişiminin engellenmesi söz konusudur.

Klinik olarak görülebilecek bulgulardan biri de toprak, taş yeme ve duvarları yalama gibi allophagia belirtileridir.

Ayrıca diş gelişim bozuklukları, diş değişimlerinin gecikmesi gibi belirtiler görülebileceği gibi omurgada eğrilik, göğüste daralmalar, sırtta kambur duruş, belin sarkıklığı, X veya O bacaklık gibi kemik gelişimi ile ilgili bozukluklar görülebilir. Tüy yapısı bozuk, kıllar mat ve karışık bir halde görülebileceği gibi hastalıklara karşı dirençde azalabilir.

İlerlemiş olaylarda kaburgaların göğüs kemiğine birleşme yerlerinde kabartılar elle hissedilebilir hale gelir ve tesbih tanesi gibi bir dizilim görülebilir.

Çoğunlukla ağrı tespit edilir. Ağrı nedeniyle yürümekten sakınır, adımlar kısa ve kontrollüdür, yatmayı tercih eder.

Kemik yapı bozulduğundan büyüme yavaşlamışdır ve kemik dokuda ciddi deformasyonlar söz konusudur. Bu nedenle kemik kırıkları çok rahatlıkla oluşabilir.

Köpek yavrularında konstipasyon ve idrar tutukluğu yanında parapleji’de görülebilen bulgulardandır.

Hastalıkdan nasıl korunulur ?

Yetersiz ve dengesiz beslenen yavruların en temel problemlerinden biri olan bu hastalık dikkat edilmediğinde üzücü sonuçlara neden olabilir. Kırıklar veya kalıcı kemik eğrilikleri görülebilir. Bu yüzden özellikle gelişme döneminde beslenmeye dikkat edilmelidir. Ayrıca D vitaminin (D3) derinin granulosa katında sentezlenmesi nedeniyle yavruların güneş ışınlarından yararlanmasına dikkat edilmelidir.

Ayrıca hamilelik sırasında annenin iyi beslenmesi doğacak yavruların daha sağlıklı olmalarını sağlayacaktır.

Raşitizme maruz kalmış yavruların, tedavi sırasında haraketlerinin kontrol altına alınması istenmeyen kırıkların oluşmasını önlediği gibi hastalığın ilerlemesini engellemek açısından da önemlidir.

Sonuç

Büyümede duraklama ve gelişim geriliği gibi spesifik bir bozukluğa neden olan raşitizmin tedavisinden daha çok oluşumunu önlemek gereklidir.

Bu nedenle korunma amacı ile annenin gebelik döneminden başlayıp yavrunun büyüme dönemini kapsayan süreçte beslenmeye dikkat etmeli, yeterli ve dengeli bir beslenme sağlanmalıdır.

Raşitizim belirtilerinden birinin veya bir kaçının görüldüğü durumlarda hemen veteriner hekiminizle irtibat kurarak acil önlem almalısınız.

Köpeklerde kemik kırıkları sık sık karşılaşılan problemlerdendir. Başta travmalar (düşme, araç çarpması vs.) olmak üzere kemik kırıklarının birçok nedeni bulunabilir…

Köpeklerde kemik kırığı nedenleri;
-Düşmeler
-Araç çarpmaları
-Sert oyun
-Kavgalar
-Kemik hastalıkları (osteomalasi, raşitizm)

Köpeklerde kemik kırığı belirtileri;
-Şişme
-Bölgede şekil bozukluğu
-Bölgede aşırı hassasiyet
-Aksama
-Yere basamama
-Kemiğin batması sonucu çıkıntı veya kanama
-Morarma

Köpeklerde kemik kırığında yapılması gerekenler;
-İlk olarak hayvanınızı sakinleştirin
-Bölgeyi hareket ettirmemeye çalışın
-Eğer kanama varsa hafif tampon uygulayın
-Bölgeyi kontrol altına aldıktan sonra en kısa sürede Veteriner Hekim’e başvurun

VİRAL HASTALIKLAR

1- Gençlik Hastalığı : (Canine Distemper)

Köpeklerin gençlik hastalığı bulaşıcı viral bir hastalıktır.Kolostrum (anneden ilk emzirme sırasında alınan süt,ağız sütü,yüksek miktarda antikor içerir.) almış yavrularda, materyal (anneden alınan) antikorlar yavruyu aşağı yukarı 12 hafta kadar korur.Kolostrum almamış olanlarda ise bu süre 1-4 hafta arasında değişir.  Bu nedenle hastalık genellikle 3-12 aylık köpeklerde yaygındır. Fakat daha yaşlı köpeklerde de rastlanabilmektedir.Yüksek ateş (40-41’C) ile başlayan hastalık, 4 formda kendini gösterebilir. Bunlar; Göz ve burun formu, sindirim sistemi formu, akciğer formu, ve sinirsel form’dur.

İştahsızlık,depresyon,burun ve göz akıntıları İle başlayan hastalık,kusma ve ishal ile devam eder.Hastalığa yakalanan köpeklerin büyük kısmı (%60-80’ni) ölür. Gastro intestinal formunu atlatmış gibi, sanki iyileşiyormuş gibi görülen hayvanlarda, yaklaşık 14 gün bir ara dönemden sonra, solunum sistemi formu ve sinirsel formlar arka arkaya görülebilir. Solunum sistemi formu, tipik, zatürre semptomları ile kendini belli eder, sık ve güç solunum, bazen öksürük, gittikçe zayıflama,yemek yiyememe gibi. Hastalığın son dönemi dediğimiz, sinirsel formunda ise sara tipi nöbetler,tikler ve felçler gözlenir.Distemper virüsü T ve B hücreleri ile makrofajları etkilediğinden,köpek iyileşse bile virüsün bağışıklık sisteminde yaptığı bozukluk kalıcı olur. Ayrıca, hayatı boyunca vücudunun belli bir bölgesinde bir tik, kalıcı olacaktır. Bu Tikler giderek azalır ancak asla yok olmazlar. Distemper virüsünün hastalık yapma yeteneği, köpek makrofajları üzerindeki bu replikasyon yeteneğinden ileri gelmektedir.

Tedavisi:  Gençlik hastalığının tedavisi klinik belirtilere bakılarak yapılır. Bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek,ve desteklemek tedavide hedef olmalıdır. Son yıllarda antiviral ilaçlar , hastalığın ilk safhasında yani viremi döneminde faydalı olmaktadır. Fakat bu tedaviler oldukça güç ve pahalı olmaktadır. Aynı zamanda, sonuç almak ta oldukça güç, bazen imkansız olan bu hastalıkta en etkili yöntem,  yavru köpeklerin 7-9 haftalık iken, 3-4 hafta ara ile 2 kez aşılanması ve her yıl aşının 1 defa tekrar edilmesidir.

2- Kanlı İshal Canin Parvovirüs)

Kanlı ishale neden olan parvovirüsler nispeten yeni virüslerdendir ve kedilerin gençlik hastalığı virüsleri ile yakınlıkları vardır.İlk olarak 1978 yılında ortaya çıkan ve yüzbinlerce köpeğin ölümüne neden olan bu hastalık köpeklerin afeti olarak tanımlanmaktadır. Hastalık her yaştaki köpekte gastrointestinal belirtilere, yavru köpeklerde kalp kasının iltihabına (miyokarditis) neden olur.Özellikle yavru köpekler için tehlikeli olan parvoviral enteritise,3 yaşın altındaki köpeklerde rastlanmaktadır.Yeni Zelanda’da yapılan bir araştırmaya göre 0-7 haftalık köpeklerde hastalığın insidansı %63, 8-12 haftalık köpeklerde %29,  3-6 aylık köpeklerde %23,  6-12 aylık köpeklerde %14,  1-2 yaşındakilerde ise %9,  bir yaşından sonra da %11 olarak tespit edilmiştir.Bu virüs özellikle hızlı olarak bölünen hücreleri hedef alır.  Bu hücreler,  bağırsakta bulunan ve alınan besinlerin değerlendirilmesi ile ilgili olan hücrelerdir.

Parvoviral hastalığın ilk belirtisi şiddetli kusmadır.Kusmuk gri-beyaz renkte ve suludur.Kusmayı sulu,kötü kokulu,sarıdan kahverengiye kadar değişen renkte ishal izler.İshal halinde çıkarılan dışkıda taze ya da pıhtılaşmış halde kan bulunur.Ateş 41.C kadar yükselir.Kusma ve ishal nedeni ile oluşan sıvı kayıpları sonucu çoğu yavru köpekler ilk 24saat içerisinde ölür.Kalbin etkilendiği durumlarda ise çoğu zaman yavru köpekler ölü bulunurlar.Bu hastalıkta ölüm oranı %50′nin üzerindedir. Parvovirüslerin bağışıklık sistemini baskıladıkları bilinmektedir.Ancak bunun mekanizması ve lenfosit fonksiyonlarını nasıl etkiledikleri henüz açıklığa kavuşmamıştır.Virüslerin bağışıklık sistemini nasıl baskıladıklarıyla ilgili 4 ana mekanizma vardır.Bu mekanizmalar sayesinde virüsler,vücudun bağışıklık sisteminin zayıf taraflarını araştırarak kendi varlıklarını garantiye alırlar.

Virüsler özellikle belirli bir hücreyi etkileyen kimyasal habercilerin reseptörlerine kendi genetom proteinlerini yerleştirirler.Bu şekilde virüs, habercinin gönderdiği komutları bozar veya ortadan kaldırır.Modifiye canlı parvovirüs aşıları,köpeklerde 2-5 haftalık bir süre için bağışıklık sistemini baskılayıcı etki gösterir.

Tedavisi;  Genellikle hızla gelişen belirtiler, çoğu zaman yavru köpeklerde tedaviye fırsat vermemektedir. Fakat yine tedavi klinik semptomlara göre bakılarak ve bağışıklık sistemini kuvvetlendirici ilaçlarla veya  antiviral ilaçlarla sağaltım denenebilir. Yine en iyisi, anne sütünü tam alamamış hayvanlarda, 6. haftalıktan itibaren parvovirüs aşılarına başlanmalıdır.

3- Bulaşıcı Karaciğer Hastalığı : (Infectıous Canine Hepatitis, CAV-1)

Bu hastalığın etkeni adenovirüslerdir (CAV-1) . Bulaşma hasta köpeklerin idrarı ile olur.Hastalığın en şiddetli formları yavru köpeklerde görülmektedir.Aşılı anneden doğan yavru köpekleri kolostrum 5-7 haftaya kadar koruyabilir.Bulaşıcı karaciğer hastalığının 13 yaşındaki köpeklerde bile ölüme yol açtığı bilinmektedir.Adenovirüsler tüm dokuları enfekte edebilme yeteneğindedir.Fakat daha çok karaciğer hücreleri ile ilgilidirler ve bu organda şiddetli yangıya neden olurlar..Hastalığın ilerleyen dönemlerinde gözlerde kornoval opasite (kornoal bulanıklık) şekillenir.Mavi göz olarak da adlandırılan bu bozukluğun nedeni gözlerin pigmentli tabakasının yangısıdır ve aşılamayı takibende gözlemlenebilir.

4- Köpek Öksürük Hastalığı,  Adenovirüs Tip-2 Enfeksiyonu : (Canine Adenovirüs Type-2 CAV-2)

Bu virüs daha çok solunum sisteminde hastalık yapmaktadır.”Tracheobronşitis veya Kennel Cough” olarak adlandırılan köpek öksürüğü hastalığının etkenlerinden biridir.Özellikle kalabalık ortamlarda barınan köpekler arasında yaygındır.CAV-2 aşısı aynı zamanda CAV-1 aşı virüsü nedeniyle oluşabilecek korneal (göz) reaksiyonları da önler.  Hastalık haftalarca sürebilmektedir.  Eğer tedavide ikincil enfeksiyonlar işe karışırsa, hastalık ciddi boyutlarda seyredebilir.   Bu nedenle hastalık ilk çıktığında, köpeğin genel durumu bozlumadan mutlaka veterinere başvurulmalıdır.   Bu hastalıktan da korunmak için  eğer köpek 3 aylıktan küçükse, 3-4 hafta ara ile iki aşı uygulanmalıdır.
5- Köpek Nezlesi : (Canine Parainfluenza)

Bu viral enfeksiyon solunum sisteminde orta dereceli bir yangıya neden olur.Ancak CAV-2 virüsü ve Bordetalla bronchiseptica bakterisi ile kombine halde çok şiddetli ve ölümcül enfeksiyonlara neden olurlar.

6- Koronavirüs İshali : (Canine Coronavirüs)

Koronaviaral enfeksiyon genellikle subklinik olarak seyreder.Klinik belirtileri ateşle ve hafif bir intestial akıntı ile başlar,sonraları kusma ve ishal gözlenir.Koronaviral hastalık tek başına şiddetli enfeksiyonlara neden olmamakla birlikte,özellikle parvoviral enfeksiyonlarla birleştiği zaman,hem klinik belirtilerin şiddeti hem de ölüm oranında artış görülür. Yani Köpeklerin bir çeşit kanlı ishal hastalığıdır. Bu hastalığa karşıda yavru köpekler aşılanmalıdır.

7- Kuduz Rabies)

Kuduz sıcak kanlı hayvanların merkezi sinir sistemini etkileyen viral bir hastalıktır.Bu eski ve korkunç hastalığın etkeni olan Rhabdovirüsler beyinde yangı (iltihap) meydana getirirler.Bu virüs enfekte hayvanların salyası ile taşınır. Ve sinir sistemi vasıtasıyla beyine kadar ulaşır. İnkubasyon periyodu; (Etkeni aldıktan hastalığın başlamasına kadar geçen zaman periyodu.) 10 gün ile birkaç ay arasında değişir.Kuduz ölümcül bir hastalıktır.Klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra tedavinin faydası yoktur. Virüsü alan hayvan 10 gün içinde ölür.

Kuduz virüsü, ısırılma (yani salyasının, deriden açılan bir yaraya bulaşması) yolu ile bulaştıktan sonra, sakin dönem, kızgın dönem ve felç dönemi olarak 3 şekilde  kendini gösterir.

Sakin Dönemde;  Hayvanın davranışında bariz bir değişiklik görülür, bazen havayı ısırır,sık sık havayı koklar,hafif mızıldanma belirtileri görülür. Fakat hayvanın karakterinden başka pek bir  değişiklik gözlenmez.

Kızgın dönemde; Hayvan aniden saldırganlaşır,önüne geleni ısırmaya kalkışır, bilinç kaybolmuştur, sahibini tanımaz, eğer bırakılırsa, önüne geleni ısıra ısıra, kaçmaya çalışır, göz bebeklerinin simetriği bozulmuştur. Yutkunma güçlüğünden dolayı ağızda biriken salya dışarı akar, hayvan aşırı susar., Su içmek istediğinde, yutkunma güçlüğü nedeniyle, şiddetli sancı duyan hayvan, su içemez ve korkar hale gelir. Bu arada kendini koparırcasına ısırır, şiddetli kaşıntısı vardır.

Felç Dönemi;   Bu son dönemde,  alt çene aşağıya düşmüştür, bir sopa ile kapatıldığında, ve bırakıldığında sanki alt çene kırıkmış gibi  kendiliğinden düşer , yani açılır. Arka ayaklara ve hatta tüm vücuda felç gelmiştir. Solunum felci şekillendiğinde ölüm görülür.
Ölüm, tüm belirtilerle birlikte 10 gün içinde gerçekleşir. Belirtiler her zaman tipik olmayabilir.

Birçok vahşi hayvan(ratlar,racunlar,yarasalar,tilkiler) kuduzun rezervuarı durumundadır.Aristotlr “Hayvanın Tarihçesi” adlı kitabında kuduzu, “köpek deliliği” şeklinde tanımlamıştır.Kuduzdan korunma için modifiye canlı ve ölü aşılar bulunmaktadır.Son yıllarda ölü aşıların daha etkili bulunması,modifiye canlı aşıların vazgeçilmelerine neden olmuştur.
BAKTERİYEL HASTALIKLAR

1-  Bordetelloz:

Bu hastalığın etkeni olan Bordetella bronchiseptica bakterisi Adenovirüs Tip-2 ve Parainfluenza ile birleşerek Köpek Öksürüğü diye adlandırılan hastalığı meydana getirir.Köpek bordetellozisi şiddetli öksürüğe neden olur.Aşı özellikle intranazal (burun içi) olarak uygulandığı zaman çok etkili koruma sağlar.Toplam 13 antijenlik tip bu hastalığa neden olabilmektedir.Fakat sadece 3 tanesine karşı aşı geliştirilmiştir.Ancak bu üçü %90 nın üzerindeki vakadan sorumlu olan antijenlerdir.

2- Leptospiroz:

Klinik tablosu oldukça değişik olan bu enfeksiyonda, ateş ile başlayan hastalık tablosu, böbrek yetmezliği ile sonuçlanır.Böbrek fonksiyonlarının bozulması üremiye neden olur.

Başlıca belirtileri;  halsizlik, uyuşukluk, depresyon, iştahsızlık, ishal, kusma, ağız ve göz mukozalarının yangısı, anormal sinirsel belirtiler ve ölüme neden olan kan pıhtılaşması bozukluklarıdır. Bulaşma enfekte köpek ve ratların idrarları ile olur. Bu hastalığın en önemli özelliği insanlara da bulaşabilmesidir.

AŞISI BULUNMAYAN ÖNEMLİ KÖPEK HASTALIKLARI

1- Herpesvirüs :

Bu viral enfeksiyon özellikle yavru köpekler için öldürücü bir hastalıktır.Süt emme çağındaki yavru köpeklerde hafif derecede solunum yolu enfeksiyonuna neden olur.Kalıcı enfeksiyonlar olgun dişilerde meydana gelebilir.Herpesvirüsler sinir hücrelerine yerleşerek bağışıklık sisteminden korunabilme yeteneğindedirler.Brusellosizin aksine,herpesvirüsle enfekte olan gebeler doğum yaparlar.Ancak maternal antikor geçişini sağlayamazlar.Bu annelerden doğan yavrular herpesvirüslere karşı duyarlıdırlar.

2- Bruselloz:

Bu bakteriyel hastalığın ne aşısı, ne de tedavisi vardır.Hasta köpekler devamlı taşıyıcı durumundadırlar.Spontan yavru atmalar Brusellosizin ilk göstergesidir. Bulaşma  oral ve mukoz membranlar  yoluyla  olmaktadır.Erkek köpekler enfeksiyonu çiftleşme yoluyla,  enfekte dişi köpeklerden alırlar.

Ayrıca hasta dişilerin vulvalarının yalanması ve idrarlarının alınması yolu ile de bulaşmalar olmaktadır.Dişiler de yine çiftleşme ve hastalığın etkeni olan bakterilerin ağız yolu ile alınması neticesinde hastalığa yakalanırlar.Bu nedenle dişi köpekler üreme öncesinde brusellosiz yönünden kontrol edilmelidir.

KÖPEKLERİN KANLI İSHALİ (PARVOVİRÜS ENFEKSİYONU)

Etkeni parvoviridae familyasından lipoprotein yapıda DNA taşıyan  bir virüstür. Feline Panleukopeni ( Kedi gençlik hastalığı veya kanlı ishali) ilave mink enteritis virüsü ile antijenik olarak ilişkilidir.

Etken, gayta ile etrafa yayılır. Virüs ilk olarak  tonsillere, daha sonra da lenf yumrularına yerleşir. Daha sonra hedef organ olan ince barsakların kript hücrelerine yerleşir.  Daha sonra virüs, kemik iliğinde ,kalp ve endotelyal hücrelerde replike olabilir.

Belirtileri nelerdir? : Hastalığın klinik belirtileri ,hayvanın yaşına, ırkına,türüne,çevre koşullarına göre, değişiklik gösterir. Rottweiler ve Doberman gibi bazı ırklar, hastalığa daha duyarlıdır. Bazen Hastalık hiçbir klinik belirti göstermeden ,taşıyıcı olarak seyredebilir.

İlk klinik semptomlar; kusma ve ishaldir. 4-8 haftalık yavru köpeklerde,akut miyokarditis ( kalp),2-12 aylık genç yavrularda hemorajik gastritis ( kanlı ishal), erişkinlerde de genellikle hafif enteritisle seyreder.

İshalin rengi, içerdiği kan miktarına göre sarıdan yeşile doğru döner ve kötü kokuludur. Hasta köpeklerde halsizlik ve ağızdan salya akışı gözlenir. Hastalık ilerledikçe ,anoreksi(iştahsızlık) gelişir. Ateş sekunder enfeksiyonlara ve hayvanın yaşına bağlı olarak değişmektedir. Yaşlı köpeklerde normal veya düşük, yavru köpeklerde ise 41 dereceye kadar çıkabilir. Kusmayı izleyen ilk 24 içinde şekillenen dehidrasyon ( sıvı kaybı) ,yavru hayvanların ölümüne sebeb olur. Hastalarda ishale bağlı olarak metabolik asidosis gelişir. Lökosit sayısı 2000’den aşağı düşmüştür.(Lökopeni)

Enfeksiyon, çoğunlukla fibrinli,kataral ve hemorajik(kanamalı) enteritis tablosu ile karakterizedir.

Az oranda etkilenmiş köpekler,sağıtımsız 1-2 gün içinde iyileşirken, orta derecede etkilenmiş olanlarda semptomatik ve destekleyici sağaltım ile 3-5 günlük bir sürede iyileşirler.

Fakat, projektil kusma ve ciddi bir hemorajik ishalin varolması prognozun iyi olmadığına işarettir. Yine 8 haftalıktan küçük yavrularda miyokarditis ve ani kalp yetmezliği görülür. Ve Buna ilaveten Solunum güçlüğüne bağlı olarak ölümle sonuçlanır.

Hastalıktan korunmada, Yavru köpeklerin hastalardan ayrılması ve dışkıladıkları yerden uzak tutulması gerekmektedir. Barınaklarda dezenfeksiyonda sodyum hypoklorit ( çamaşır suyu) solüsyonlarının kullanımı yarar sağlar.. Enfeksiyona karşı geliştirilmiş aşılar büyük önem kazanmıştır. Yavrulara anneden aldıkları maternal antikorlar nedeni ile,6-18 hafta’ya kadar, yapılan aşılar bağışıklık sağlamayacağından, ve yavruların pratik olarak,maternal antikorlarının ne zaman bitmiş olabileceği bilinemeyeceğinden, 6.9.12.15. ve 18. haftalarında ve bunu takiben yıllık olarak aşılanmalıdır. CPV enfeksiyonundan iyileşen hayvanlar hayat boyu bağışık kalırlar.