ESKİ DÜNYA SİNEKKAPANLARI
İSİMLERİNDEN de anlaşılacağına göre bu kuşlar Eski Dünya’da yaşamakta ve böceklerle beslenmektedir. 325 türü olduğuna göre aile hayli kalabalıktır, bununla beraber içlerinden hiç birine Batı Yarımküresi’nde rastlanmamaktadır. Bu kuşların arasındaki en yaman böcek avcıları, Doğu Asya ve Avustralya bölgelerinde yaşayan «Rhipidura» adlı bir gruptur. Bunlar çok evcil kuşlardır, hele adı «Avustralya yelpaze kuyruklusu» olan içlerinden biri, sinek peşinde kapılardan ve pencerelerden evlere bile girer.
Sinekkapanların, avlarını yakalayıp yutmalarına yardımcı olan uzun kıllarla çevrili enli ve yassı gagalan vardır. Bununla beraber bazı sinekkapanlar avlarını yaprakların ve dalların üzerinden toplarlar. Böylelerinin gagaları ağır ve hafif kancalıdır. «Muscicapidae» ailesini meydana getiren bu kuşların, aynı yiyecekleri sevdikleri göz önünde tutularak, Yeni Dünya Sinekkapanları’yle akraba oldukları akla gelebilirse de, aradaki bağlantı zayıftır.
Sinekkapanlar’dan bazılarında, özellikle, ortalama 12 -15 santim uzunluğunda «Muscicapa» grubundan «ak yakalı sinekkapan, «çizgili sinekkapan» ve «cüce sinekkapan» gibi türlere Avrupa ile Asya’nın ılımlı kuşaklarında rastlanırsa da, aile daha ziyade tropikal enlemlere dağılmıştır. Güzel «cennet sinekkapanları», yaklaşık olarak 30-31 santim uzunluğundaki kuyruk tüyleri sayesinde bunların en göz alıcıları arasında yer alırlar. «Hindistan cennet sinekkapanı» nın (Terpsiphone paradisi), karnı siyah, sırtı ile kuyruğu beyazdır. Afrika’da, yosundan ve kök tellerinden kâsemsi bir yuva bina eder ve içine benekli 2-4 yumurta yumurtlayan birkaç akraba türe rastlıyoruz.
Yukarıda adı geçen «yelpaze-kuyruklar» da yaman böcek avcılarından olup onları gagalarıyle kaparken küt diye bir ses çıkarırlar. «Mavi yelpaze – kuyruklu» (Rhipidura cyaniceps), Filipinlerin yazlık başkenti Baguiao’da en güzel ve en yaygın kuşlardan biridir. Pasifik adalarında daha başka yelpaze – kuyruklara rastlanır. Bu sinekkapanlar kâse biçimli bir yuva örer ve bunun altında, gevşek liflerden sallantılı bir kuyruk bırakırlar.
«Hakan sinekkapanları (Monareha ve akrabaları), Pasifik’te daha bile yaygın olup Tahin kadar uzak adalara bile ulaşmışlardır. Bunlar kestane rengi, beyaz ve parlak siyah
tüylerle örtülü güzel kuşlardır.
Tabiat bilginleri «Hawaü elepaiosu» nun (Chasiempis sandwiehensis), hakan sinekkapanları grubundan olduğu fikrindedirler. Elepaio sokulgan ve mütecessis bir kuştur.
Avustralya sinefckapanları’ndan başka bir grubun bilimsel adı «Pahycephala» dır. «Kalın kafa» anlamına gelen bu ad, kuşa, ağır kafasından ve gagasından ötürü verilmiştir. Bu kuşlar mükemmel şarkıcılar da olup bilhassa ıshklarıyle meşhurdurlar. Türlerinden birinin {Pachycephala pectoralis) bilinen her hangi başka bir kuşaktan daha fazla coğrafi ırkı ve alt-türü vardır. Bilinenlerinin sayısı sekseni geçer. Bu klana bütün Avustralya’da, Yeni Gine’ de ve Pasifik adalarının çoğunda rastlanır. Grubun üyeleri örümcek kuşu-gagalı sinekkapanlardır: Yiyecekleri doğrudan doğruya yaprakların üzerinden toplarlar.
Alıntıdır…
HAYVAN aNSİKLOPEDİSİ
