İki Gece Kuşuyla  Kış Uykusuna   Yatan   Bir Kuş

İsmini çıkardığı sesten alan ürkek «vuippurvuil» Birleşmiş Amerika’nın birçok bölümlerinde en iyi bilinen gece kuşudur. (Türkçe ismi olmamasından ötürü bu kuşun ana yurdundaki adını kullanmayı uygun gördük.)
Ender görülen bu kuş, varlığım gürültülü çığlıklarıyle belli eder. Aynı çağrıyı defalarla soluk soluğa tekrar ettiği duyulur. Bir tabiat bilgini, aynı kuşun, çağrısını üst üste 390 kere tekrarladığına şahit olmuştur. «Vuippurvuil» gece gezintilerinden iyi faydalanır. En yaman böcek avcılarından biridir. Akrabası «çakvuü dulu» daha güneylere rağbet eden aynı derecede gürültülü bir kuştur. Güvercin iriliğindeki bu kuşun ağzı o kadar geniştir ki, geceleyin bazen böcek olduklarım sanarak serçeleri, çalı bülbüllerini ve onlara benzeyen başka küçük kuşları yuttuğu olur.
Kuzey Amerika’nın batısında yaşayan «purvuil» in bazen kışı kış uykusu halinde geçirmesinin meydana çıkması, son yılların zooloji konusundaki en önemli keşiflerinden biridir. Tabiat bilginleri bu kuşlardan birine üst üste üç kış Kaliforniya’nın Çakavalla dağlarındaki bir kaya oyuğunda rastlamışlardır. Kuş ellenmişse de hiç rahatsız olmamış, hattâ bir cep fenerinin ışığı aralık gözlerine yöneltilince dahi hiç bir tepki göstermemiştir. Tabiat bilginleri bu «purvuil» in vücut ısısını ölçünce 18-19 derece arası olduğunu görmüşlerdir.

Alıntıdır…

Hayvan Ansiklopedisi

Aslında Atmaca Olmayan Gece Atmacaları

GECE ATMACASI
(Chordeiles minör)

«Gece atmacası», adına rağmen gerçek atmacalarla hiç bir ilgisi yoktur. Hemen hemen başının tüylerinin içinde gizli çok küçük bir gagası, çok zayıf ve kısa parmaklı ayakları, çok uzun ve sivri kanatları vardır. Rengi sırtında kahvemsi siyah, karnında pas rengidir. Akrabalarının çoğundan farklı olarak, açık alanları sever ve gece olduğu gibi gündüz de faaldir. Açılmış kanatlarının eni 45 santimdir. Yorulmak nedir bilmeden oldukça yükseklere uçup dururken göze çarpıcı bir kuştur. Uçuşu düzensiz sayılır. Erkek gece atmacası çiftleşme zamanında yere doğru bir dalış yapar, sonra birden inişini frenleyince kanat teleklerinin arasından akan hava, gümbürtülü bir ses çıkarır. Uzun ve sivri kanatları beyaz bir benekle işaretlidir.
Gece atmacası, tıpkı akrabası olan öbür çoban – aldatangiller gibi, yuva yapmak zahmetine katlanmaz. İki
yumurtasını kayalık bir köşede veya çakıllarla kaplı bir alanda yere yumurtlar. Bu gri lekeli yumurtaların görülmeleri kolay değildir. Daha sonra havla örtülü yavrular da çevreye uyarlar. Gece atmacalarının en dikkate değer huylarından biri, yumurtalarını şehir binalarının çakılla örtülü düz damlarının üzerine de yumurtlamalarıdır. Bunun, yumurtaları yumurta yiyen yılanlar gibi yağmacılardan korumak avantajı vardır. Bu kuşlar, insanoğlu tarafından rahatsız edilmemek şartıyle, yavrularını çok kere binaların tepesinde büyütmeyi başarırlar.
Çoban – aldatanlar hemen hemen yalnız, uçan böceklerle beslenirler. Ailenin normal olarak ılımlı bölgelerde yaşayan bazı üyeleri soğuk havaların bastırmasıyle tropikal kuşaklara göç ederler. Gece atmacaları da aynen böyledir. Öbür çoban-aldatanlar’ın gece vakti yolculuk etmelerine karşılık, gece atmacaları bazen gündüz saatlerinde de kalabalık sürüler halinde güneye yol alırken görülebilirler. Gece atmacaları çok zaman gündüzün dinlenirler, ortalık kararmaya başlarken harekete geçer ve günün bu saatinde kalabalık sürüler halinde ortalığı basan böcekleri yiyip bitirmeye hazırlanırlar.

Alıntıdır…

Hayvan Ansiklopedisi

ÇOBAN ALDATANLAR VE AKRABALARI

BU GRUPTA gerçekten garip bazı kuşlara rastlamaktayız. Adları da kendileri kadar gariptir. Çoban – Aldatanlar bazı ülkelerde «keçi-sağanlar» diye tanınmaktadır, fakat keçi sağmakla ne ilgileri olabilir ki? Gece atmacaları atmaca olmaktan başka, gündüz saatlerinde de hayli faaldirler. Dev gece kırlangıçlarıyle kurbağa – ağızlılar son derece geniş ağızlan dola-yısıyle üzerlerinde durulmasına değerler. Bir zamanlar vücutlarının yağı için çok aranan yağ kuşları ya-rasamsı bir hayat sürerler. Bu alt takımın (Caprimulgiformes) en garip üyesi de kış uykusuna yattığı bilinen tek kuş olan çoban – aldatanlardan biridir.
Bu gruptaki kuşların hepsi daha çok geceleri faal olan orta irilikte, iri ağızlı, renk bakımından baykuşlara benzeyen ve onlar gibi yumuşak tüylü yaratıklardır. Gagalarının etrafı fırça gibi sert tüylerle çevrilidir. Hepsi baykuşlarla yakın akrabadır.

Alıntıdır…

Hayvan Ansiklopedisi

PEÇELİ BAYKUŞ (Tyîo alba)

«Peçeli baykuş» muazzam miktarlarda fare ve sıçan yer. Bu iştahı insanlara en büyük iyiliktir. Yaklaşık olarak 43 santim uzunluğundaki kuşun o kadar garip bir görünüşü vardır ki, bazı yerlerde «maymun suratlı baykuş» diye bilinir. Ergin olanlarının sırtında gri renk üzerinde siyahla çevrili beyaz lekecikler vardır. Bu gri renkli kısımlar arasında, özellikle boynun yanlarında, pas sarısı renk görünür. Uçma tüylerinde bu pas sarısı renk gri yollarla yan yanadır. Peçe tüyleri çok zaman grimsi beyazsa da, bazen tüm olarak pas tonlu kahverengi de olabilir. Bu baykuşların başlan iri ve geniş, kanatları büyük, kuyrukları orta uzunlukta, bacakları uzun, tüyleri ipek gibi yumuşaktır. Kulak kepçesi bunlarda olağanüstü iridir. Peçelerinin yuvarlak yerine yürek biçimli olmasıyle de başka baykuşlardan ayrılırlar.
Pisboğazlığım gördüğümüz peçeli baykuşun, iyi bir avcı olmasına yardımcı tertipleri vardır. Bacaklarının veterleriyle kemikleri arasında, başka yırtıcı kuşlarda olduğu gibi, özel bir bağlantı vardır, öyle ki bacak bükülünce pençeler de otomatik olarak kıvrılmaktadır. Baykuş, bacaklarını gererek avının üstüne indikten sonra, ağırlığı, bacaklarının bükülmesine sebep olmakta, bu arada pençeleri de kıvrılarak bahtsız farenin veya sıçanın etine saplanmaktadır. Aynı tertip birçok kuşların, geceleri, tünedikleri dalı otomatik olarak kavramalarını sağlar.
Peçeli baykuş daha çok sıcak bölgeleri tercih etmekle beraber, Kuzey Avrupa ile Kuzey Asya dışında dünyanın hemen her yerinde de bulunur. Pasifik’in Fiji adaları gibi ıssız köşelerinde bile rastlanır. Bu baykuşlar ağaç kovuklarından başka, kilise kulelerinde, eski şatolarda, kalelerde, her türlü harap binada ve başka kuşlar tarafından terk edilmiş kaya aralıklarında barınırlar. Girdikleri yapıların karanlık köşelerinde gündüzleri sessiz sedasız otururlar. Yakınlarında kilise çanlarının çalınması veya yanlarından güvercinlerin gelip geçmesi onları rahatsız etmez.İnsanlara ve faaliyetlerine de güvercinlere olduğu kadar alışmışlardır. Uykuları gayet hafiftir. İnsanın, fark ettirmeden bu baykuşun yanma sokulmasının imkânı yoktur. Peçeli baykuşların, en ufak bir tehlike karşısında derhal uçarak uzaklaşmaları, gün ışığında da iyi görebildiklerini gösterir. Karanlık bastırırken, sığındıkları binayı, iyi bildikleri ve gündüz vakti de kolayca bulabildikleri bir delikten terk eder ve toprağın hemen yukarısında hayalet kadar sessiz uçarlar. Bu arada salıverdikleri çığlıklar kuş seslerinin en çirkini olarak tarif edilmiştir. Geceleyin köy yollarında, hiç ürkmedikleri insanların başının etrafında gölge gibi uçmaları pek çok kişiyi korkutur.
Küçükken yakalanıp kafes içinde beslenen peçeli baykuşlar kolay evcilleşirler, ellenmelerine ve elde taşınmalarına müsaade ederler, hatta sahiplerinin evine girip çıkmaya alışırlar. Peçeli baykuş insanlara en faydalı kuşların arasında yer aldığına göre, mutlaka korunması lâzımdır. Almanya’nın Holstein bölgesindeki köylüleri bunu çok iyi anladıklarından ambarlarının veya evlerinin damında peçeli baykuşun girip çıkması ve yapıdaki sıçanları yok etmesi için mutlaka bir delik bırakırlar. Buna karşılık baza ülkeler halkının bu baykuşlar karşısındaki tutumu buna taban tabana zıttır. Böyleleri için peçeli baykuş uğursuz bir kuştur, bir eve girip çıkması ya da pervazlarından birine konması, ev halkından bir kişinin mutlaka öleceği anlamına gelir.

Alıntıdır…

Hayvan Ansiklopedisi

KULAKLI ORMAN BAYKUŞU
(Asio otus)

Bu kuş, 64 derece kuzey enleminden itibaren bütün Avrupa’da, ayrıca orman sınırının kuzeyinden itibaren Urallarla Japonya arasındaki bütün Orta Asya’da bulunur. Kuzey Amerika’nın en yaygın baykuşu belki odur. 30-35 santim uzunluğundaki bu küçük kuşun, Amerika’da «çığlıklı baykuş» diye isimlendirilmesine sebep olan kendine öz matemli bir çağrısı vardır. Ağaç kovuğu olan her yerde, hatta bu kovuklu ağaç bir köyün ortasında bulunsa dahi, bir kulaklı orman baykuşu bulunabilir. Kuş gündüzleri kovuğunda dinlenir, zamanı gelince de yumurtalarını buraya yumurtlar. Birçok baykuş gibi bunun da alnında kulağa benzeyen birer tüy kümesi vardır. Gri renkte olanları olduğu gibi, kızılımsı kahverengi olanları da vardır. Bu renk ayrılığının cinsiyetle veya yaşla ilgisi yoktur, bir kuluçkada gri. yavrularla kahverengi yavrulara bir arada rastlanabilir. Bu baykuşun sırtı, fon renginden daha koyu lekeli, noktalı, ondüleli veya yol yoldur, daha açık olan karın bölgesiyle göğüs bölgesinde uzunlamasına lekeler göze çarpar. Kanat ve kuyruk tüyleri çizgilidir.

Alıntıdır…

Hayvan Ansiklopedisi