Ayılar kış uykusunda ağırlıklarının yüzde 25’ini kaybederler

BAŞKA İLGİNÇ BOZ AYILAR

AVRASYA BOZ AYISI (Ursus arctos): Bir zamanlar Avrupa’nın her tarafıyla Kuzey Asya’da pek boldu. Kuzey Afrika’nın Atlas Dağlan’nda yaşayan bir akrabaları bile vardı. Avrasya boz ayılan’nm, rengi açık sarı ile tarçın veya mavi ile kuzgunî siyah arasında değişen en azından on iki türü vardır. Bunlardan en irileri, Eski Dünya’nm en iri etobur hayvanı sayılan «Sibirya boz ayısı» dır. 400 kilo ağırlığında olabilen bu hayvan hemen hemen Alaska boz ayıları kadar iridir. Onlar gibi, yumurtlamak üzere nehirlerin yukarı boylarına sokulan som balıklarıyla beslenir.

MANÇURYA BOZ AYISI (Ursus lasiotus) Kuzgunî siyah renkli ve 300 kilo ağırlığında olabilmektedir. Durup dururken insana saldıran ender ayılardan  biridir.

SURİYE BOZ AYISI (Ursus syriaeus): Tevratta bahsi geçen ayıdır. Ormandan çıkıp Yahudi erenlerinden Elişa’ya yapılan fenalıkların öcünü alan ve Hazreti Davut’un, sürüsünü savunmak için boğuşup öldürdüğü ayı budur. Bu ayı ortalama 150 kilo ağırlığında olabilen oldukça açık kahverengi bir hayvandır.

GÜNEŞ AYISI veya BRUANG (Helarctos malayanus): Ayıların en küçüğüdür. Uzunluğu 120 santimdir, ağırlığı da 50 kilo kadardır. Sık ve kısa tüyleri pırıl pırıl siyahtır. Göğsünde beyaz veya turuncu serpintiler buiunur. Burnu da grimsi bir esmerdir.
Ağaçlara tırmanan bu çarpık bacaklı küçük ayı Güney Doğu Asya’ da, özellikle Malakka yarımadasında, Sumatra’da, Burnıa’da, Borneo’da yaşar. Yenilebilecek hemen her şeyi yer. Vatanı sık ve rutubetli ormanlardır. Günün en büyük kısmını yüksek ağaçların tepesinde meyvalarla beslenerek ve kuş yuvası arayarak geçirir. Oynak dudakları ve uzayabîlen dili beyaz karıncalarla kurtçukları yakalamasına elverişlidir. Bütün ayılar gibi bala düşkün olduğu için «bal ayısı» diye de adlandırılır. Bu ayı, tepesinde vızıldayan arı sürülerine aldırış etmez. Sık tüylü kürkü onu, arılar tarafından sokulmaktan korur.
Güneş ayısı, kolay terbiye edilir ve sevimli bir eveü hayvan olabilir. Fakat yası ilerledikçe huy-suzlaşarak tehlikeli bir hal alabilir. Bu hayvanın garip adı, doğan güneşi canlandırdığı söylenen göğsündeki tüylerin meydana getirdiği sarı hilâlden ileri gelir.

http://www.hayvanansiklopedisi.com/Baska-Ilginc-Boz-Ayilar.html

BAŞKA İLGİNÇ BOZ AYILAR

AVRASYA BOZ AYISI (Ursus arctos): Bir zamanlar Avrupa’nın her tarafıyla Kuzey Asya’da pek boldu. Kuzey Afrika’nın Atlas Dağlan’nda yaşayan bir akrabaları bile vardı. Avrasya boz ayılan’nm, rengi açık sarı ile tarçın veya mavi ile kuzgunî siyah arasında değişen en azından on iki türü vardır. Bunlardan en irileri, Eski Dünya’nm en iri etobur hayvanı sayılan «Sibirya boz ayısı» dır. 400 kilo ağırlığında olabilen bu hayvan hemen hemen Alaska boz ayıları kadar iridir. Onlar gibi, yumurtlamak üzere nehirlerin yukarı boylarına sokulan som balıklarıyla beslenir.

MANÇURYA BOZ AYISI (Ursus lasiotus) Kuzgunî siyah renkli ve 300 kilo ağırlığında olabilmektedir. Durup dururken insana saldıran ender ayılardan  biridir.

SURİYE BOZ AYISI (Ursus syriaeus): Tevratta bahsi geçen ayıdır. Ormandan çıkıp Yahudi erenlerinden Elişa’ya yapılan fenalıkların öcünü alan ve Hazreti Davut’un, sürüsünü savunmak için boğuşup öldürdüğü ayı budur. Bu ayı ortalama 150 kilo ağırlığında olabilen oldukça açık kahverengi bir hayvandır.

GÜNEŞ AYISI veya BRUANG (Helarctos malayanus): Ayıların en küçüğüdür. Uzunluğu 120 santimdir, ağırlığı da 50 kilo kadardır. Sık ve kısa tüyleri pırıl pırıl siyahtır. Göğsünde beyaz veya turuncu serpintiler buiunur. Burnu da grimsi bir esmerdir.
Ağaçlara tırmanan bu çarpık bacaklı küçük ayı Güney Doğu Asya’ da, özellikle Malakka yarımadasında, Sumatra’da, Burnıa’da, Borneo’da yaşar. Yenilebilecek hemen her şeyi yer. Vatanı sık ve rutubetli ormanlardır. Günün en büyük kısmını yüksek ağaçların tepesinde meyvalarla beslenerek ve kuş yuvası arayarak geçirir. Oynak dudakları ve uzayabîlen dili beyaz karıncalarla kurtçukları yakalamasına elverişlidir. Bütün ayılar gibi bala düşkün olduğu için «bal ayısı» diye de adlandırılır. Bu ayı, tepesinde vızıldayan arı sürülerine aldırış etmez. Sık tüylü kürkü onu, arılar tarafından sokulmaktan korur.
Güneş ayısı, kolay terbiye edilir ve sevimli bir eveü hayvan olabilir. Fakat yası ilerledikçe huy-suzlaşarak tehlikeli bir hal alabilir. Bu hayvanın garip adı, doğan güneşi canlandırdığı söylenen göğsündeki tüylerin meydana getirdiği sarı hilâlden ileri gelir.

http://www.hayvanansiklopedisi.com/Baska-Ilginc-Boz-Ayilar.html

BUZLAR ÜLKESİNİN BEYAZ DEVLERİ

 KUTUP AYILARI

KUTUP AYISI» (thalarctos) ayı ailesinin yüzücüsüdür. Bilimsel adının anlamı ise «deniz ayısı» dır. Suya dalan, sığ sularda rahatça gezinen veya bir yüzen buzun üzerinde açıklara çıkan kutup ayısı gerçekten bir deniz ayışıdır.
Bu beyaz dev, karaya 300-350 kilometre uzaklıktaki yüzen buzların üzerinde görülmüş ve İzlanda ile Grönland’a  yolculuk  etmiştir.

Hem   avcı,   hem   de   avlanan   bir hayvan:

Kutup âyısı’nı, kuzey denizlerinin kıyısındaki kutup vatanından uzaklaştıran faktör, yiyecek bulma derdidir. Bütün ayıların en etoburu olan bu ayı, özellikle fokgillerle ve mors yavrularıyla beslenmeyi tercih eder. Dişlerinden sakındığı için, yetişkin moslara ilişmez. Kutup ayısı iyi bir yüzücü olmakla beraber, sudaki fokların hızına ve çevikliğine erişemez. Fakat bu hayvanları buz üzerinde izleyerek kolaylıkla yakalar. Yiyecek listesinde karibu geyikleri, tilkiler, kuşlar, kabuklu deniz hayvanları ve ele geçirebildiği bütün yaratıklar yer alır. Yosuna bile tenezzül eder. Kutup tilkisi bazen büyük buz adalarında dev komşusunu uzaktan izleyerek artıklarını kapmak fırsatını arar. Ayı ilkbaharda kara içlerine girerek kendine ot ve başka bitkisel maddeler arar.
Bu, son derece soğuk ve fırtınalı bölgeler hayvanının tabiî halini pek iyi bilmemekteyiz. Kutup ayısı insandan korkmayı öğrenmemiştir. Yiyeceğin bol olduğu yaz aylarında gelen geçen insanlara ilişmezse de, kışın açlıktan karnı kazındığı zaman, bir insanı buz sahrasında kilometrelerce takip eder.
İnsanlar da kutup ayısını avlarlar. Eskimolar hayvanın vücudunun her kısmı için kullanılış yeri bulmuşlardır. Eti ve kemikleri onlara yiyecek ve âlet olur, postundan ise giyecek yaparlar. Fakat kutup ayısı’nın, tüfeği bulunmayan Eskimo tarafından matedilmesi kolay iş değildir. Bu işi başaran, usta avcı payesini kazanır.

Etoburların devlerinden biri:

Kutup ayısı dünyadaki en iri etobur hayvanlardan biridir, demiştik. Alaska boz ayısı ondan az daha büyüktür. Hatta boz ayı fazla etobur sayılamayacağına göre, en iri etobur payesi kutup ayısı’na daha ziyade yaraşır. İri erkek kutup ayıları 270 santim uzunluğunda, omuz hizasında 150 santim boyunda ve 800 kilo ağırlığında olabilirler. Fakat orta erkek genel olarak 450 kilo, orta dişi ise 350 kilo ağırlığında olur. Cinslerin görünüşündeki başlıca ayrılık budur.
Kutup ayısı hacimli ve güçlü bir hayvan olmakla beraber, yapısı her şeye rağmen uzun ve ince sayılır. Özellikle başı ve boynu bir ayıya göre uzuncadır. Kulakları kısa ve yuvarlakçadır. Uzun ve sık tüylü beyaz kürkü tuzlu deniz suyunun etkisiyle sararmıştır. Kutup ayısmm ayakları bol tüylüdür: Bu da tabiatın, buz üzerinde yürümeye mecbur bir hayvan için hazırladığı akıllıca tertiplerden biridir. Kutup ayısının görme duygusu öbür ayılarınkinden kuvvetlidir. Koku alma duygusu da hayli keskindir. Bunlar ise, kıtlık zamanlarında yiyecek bulmak için değerli özelliklerdir.

Kutup ayısı yavruları:

Vatanının dünyanın en soğuk bölgelerinden biri olmasına rağmen, kutup ayısı’ un kışın siperli bir ine sığınmaması gerçekten şaşılacak bir olaydır. Yalnız  gebe dişi, ayıların, yılm en soğuk aylarını uyuyarak geçirmek âdetini benimser. Sonbahar sonunda veya kış başında kendine siperli bir kıyı bulur, burada birikmiş karları kazar ve kıvrılarak uykuya dalar. Çok geçmeden de rüzgârın yığdığı karlar tarafından üstü örtülür. Fakat bu âdeti kış uykusu olmaktan çok, yavrularını emin bir yerde doğurmak kaygusunun sonucudur.
Yavrular çiftleşmeden dokuz ay sonra, ocak ayında dünyaya gelirler. Gözleri kapalıdır, vücutları da tüysüzdür. Doğuşta 1 kilo geldiklerine ve uzunlukları da 25 santimi geçmediğine göre, hayli büyümeleri gerekecektir. Fakat çok geçmeden yumuşacık tüyler küçük vücutlarım örter, altı haftalık olunca da gözleri açılır. Güneşin ışınları mart ayında ine erişmeye başlayınca, kutup ayısı’nın yavruları da dünyayı tanımaya başlamak üzere annelerinin arkası sıra dışarı çıkarlar.
Yavrular, hayatlarının birinci yılında annelerinin yanında kalarak, ondan avlanmayı ve kendilerine bakmayı öğrenirler. On altı, on yedi aylık olup da ağırlıkları da 100 kiloyu bulunca, artık başlarının çaresine bakabilecek hale gelmişlerdir. Anne de şimdi kendine yeni bir eş bulup yeni bir aile kurmaya hazırdır. Yakın bir gelecekte minik yavrular beslemeye başlayacak, bir önceki batının yavruları ise yeniler için tehlikeli olacaktır. Otuz yaşındaki kutup ayısı adamakıllı ihtiyarlamış sayılır.

http://www.hayvanansiklopedisi.com/Kutup-Ayilari.html

DUDAKLI AYILAR

DUDAKLI AYI» (Melursus), ayaklarını sürüyerek ağır ağır yol alması sebebiyle, «tembel ayı» diye de adlandırılır. Fakat bir düşmanıyla karşılaşmaya görsün, o zaman yarışta değme inşam geride bırakır. Gerekince sağlam pençeleriyle silâhlı iyi bir dövüşçü olur:
Dudaklı ayı’nın vatanı Seylân ile Hindistan’dır. 150 santim uzunluğunda, 100 kilo ağırlığında ve omuz hizasında 60 santim veya daha boyludur. Ekseri ayılardan daha uzun kuyruğu varsa da, 7,5 santimlik bir kuyruk gene de pek uîun sayılmaz. Bu ayının hayli uzun siyah tüylü postuyla darmadağın bir görünüşü vardır. Göğsünde beyazımsı bir hilâl dikkati çeker. Burnu da beyazımsıdır.
Dudaklı ayı ağaca tırmanmakta ustadır. Meyva ve bal sever. Aile adı «Melursus» zaten «bal ayısı» anlamına gelir. Bu ayı bal için en yüksek ağaçlara tırmanır. Yerde de kendine türlü yiyecekler bulur. Küçük kemirgenler, kurtçuklar, bok böcekleri, şeker kamışı ve boş midesini doldurabilecek her  şeyi yer.
Beyaz karıncalar da dudaklı ayı’ nm sevdiği yiyeceklerden biridir. Bunları avlamak için özel bir tertibatı bile vardır. Önce beyaz karın calarm yuvasını bularak kazar ve karıncaları dışarı çıkartır. Sonra da, kaçışan avlarını uzun ve oynak dudaklarının yardımıyla ağzına atar. Her nasılsa dudaklarından kaçabilmiş karıncalar olursa, onları uzun diliyle yakalar.
Dudaklı ayı’nın ini kayaların arasındaki bir oyuktur. Çoğu zaman yalnız yaşarsa da, özellikle üreme zamanlarında küçük aile grupları halinde görülür. Yavrular kör olarak doğar ve üç hafta kadar bu durumda kalır. Görmeye başladıktan sonra anneleriyle gezintilere çıkar ve çok kere sırtında, omuzlarındaki sık tüy kümelerine tutunarak yol alırlar. Yavrular tam manasıyla olgunlaşıncaya kadar iki, üç yıl anne leriyle kalırlar.
Dudaklı ayı yavruyken hoş bir evcil hayvan olabilirse de, yaşı ilerledikçe huysuzlaşır. Bir dudaklı ayı hayvanat bahçesinde 21 yıl, bir başkası ise 18 yıl yaşamıştı.

http://www.hayvanansiklopedisi.com/Dudakli-Ayilar.html